کودکی‌گی بزرگسالان: پدیده «بچه‌ی همیشه‌ی بزرگسال» در روانشناسی و جامعه‌شناسی

کودکی‌گی در سن بزرگسالی نه فقط یک اصطلاح روزمره برای توصیف یک فرد بی‌مبالات، بلکه یک پدیده پیچیده روانشناختی و اجتماعی-تأثیرپذیر است. این پدیده با حفظ ویژگی‌ها، مدل‌های رفتاری و روش‌های تفکر مشابه دوران‌های سابق در یک فرد بزرگسال مشخص می‌شود. در گفتمان علمی، این پدیده اغلب به عنوان نامریضی روانی-اجتماعی یا نامریضی شخصیتی معرفی می‌شود که به ماهیت پیچیده آن اشاره دارد که به ساحت‌های عاطفی، ارادی و اجتماعی نفوذ می‌کند.

ویژگی‌های کلیدی: فراتر از لجبازی‌ها

کودکی‌گی در سن بزرگسالی در رفتارهای منفرد ظاهر نمی‌شود، بلکه در ویژگی‌های سیستماتیک شخصیت:

1. تنظیم احساسات (نامریضی احساسی): برای فرد کودک‌گونه بزرگسال، لability احساسی — واکنش‌های احساسی سریع، شدید و اغلب نادرست به شرایط (استراحت، احساسات، هیجانات) مشخص است. غالباً محور کنترل بیرونی وجود دارد: گناه و شکست‌ها را به شرایط خارجی نسبت می‌دهند ("مدير به من نگاه می‌کند"، "فقط به دیگران خوش می‌آید") و موفقیت‌ها را به خود نسبت می‌دهند. توانایی به تأخیر انداختن لذت و تحمل (deferred gratification) کمینه است. یک واقعیت جالب: تحقیقات عصب‌شناختی نشان می‌دهد که ممکن است ارتباطی بین این ویژگی‌ها و فعالیت کمتر قشر قدامی مغز وجود داشته باشد که برای کنترل انگیزه‌ها و برنامه‌ریزی بلندمدت مسئول است.

2. نوع تفکر: تفکر با اجوازگرایی مشخص است — دشواری در قرار گرفتن در جایگاه دیگران. جهان از طریق призما و نیازهای خود دیده می‌شود. وجود تفکر جادویی — باور به این که چیزی ممکن است به خودی خود تحقق یابد بدون تلاش، یا به دلیل نیروهای خارجی ("همه چیز بهتر خواهد شد"، "من نجات خواهم شد").

3. ساحت اجتماعی و ارادی: تعیین شخصیتی واضحی وجود ندارد، اهداف زندگی مبهم یا قرضی هستند. وجود اعتماد بیش از حد به محیط اجتماعی (والدین، شریک زندگی، دوستان) در حل مشکلات زندگی روزمره، مالی و عاطفی. مسئولیت زندگی، سلامتی و رفاه به دیگران واگذار می‌شود. یک مثال برجسته — kidults — بزرگسالانی که به طور عمدی علاقه‌های کودکی‌شان را پرورش می‌دهند (کمیک‌ها، بازی‌های ویدئویی، اسباب‌بازی‌های جمع‌آوری)، که به خودی خود یک بیماری نیست، اما در ترکیب با امتناع از نقش‌های اجتماعی بزرگسال، نشان‌دهنده آن است.

نسبت‌شناسی: چرا یک بزرگسال همچنان کودک باقی می‌ماند؟

دلایل کودکی‌گی چندلایه هستند و اغلب طبیعت ترکیبی دارند:

• تدریس خانوادگی: مهم‌ترین عامل مورد مطالعه. این شامل پرورش فرزند ("شرایط گلخانه‌ای") است که والدین او را از هرگونه مشکلی محافظت می‌کنند یا، برعکس، کنترل استبدادی که ابتکار و توانایی تصمیم‌گیری مستقل را ممنوع می‌کند. نصب والدین "اولین و مهم‌ترین چیزی که باید خوب درس بخوانی، بقیه را ما انجام می‌دهیم" به عدم توانایی حل مشکلات زندگی عملی برنامه‌ریزی می‌کند.

• موقعیت اجتماعی-فرهنگی: جامعه مصرف‌گرا و فرهنگ موفقیت بدون تلاش (مثال‌های استارتاپ، "داستان‌های موفقیت" در شبکه‌های اجتماعی) هدایت‌گر گدونیزم و نتایج سریع را تشویق می‌کند. فرهنگ جوانی و زیبایی به عنوان ارزش‌های بالاترین نیز به طور غیرمستقیم ارزش‌های سنتی "بزرگسال" را کاهش می‌دهد: خرد، تجربه، تحمل. ناپایداری اقتصادی و طولانی‌تر شدن دوره‌های تحصیلاتی (تا 25 سال و بیشتر) به طور عینی دوره‌های وابستگی اجتماعی و مالی به والدین را طولانی‌تر می‌کند.

• آسیب‌های روانی: گاهی کودکی‌گی یک شکل از مکانیزم حفاظتی روانی (رجوع به دوران‌های پیشین) است. در مواجهه با آسیب‌های جدی یا استرس مزمن در سن بزرگسال (طلاق، از دست دادن شغل، بیماری)، فرد به طور ناخودآگاه به یک مرحله پیشین از توسعه "امن‌تر" بازمی‌گردد، جایی که دیگران مسئولیت او را بر عهده دارند.

پیامدهای اجتماعی و "بهره‌های ثانویه"

کودکی‌گی دارای هزینه‌های اجتماعی جدی است. برای شخصیت این یک فروپاشی مزمن (جهان با انتظارات کودکی‌شان مطابقت ندارد)، بی‌نظم در زندگی، روابط ناپایدار (شریک زندگی از نقش "والدین" خسته می‌شود)، ناامیدی حرفه‌ای. برای جامعه — این یک بار اقتصادی ( نگهداری بزرگسالان وابسته)، ریسک‌های جمعیت‌شناختی (امتناع از ایجاد خانواده به عنوان یک مسئولیت بیش از حد)، فعالیت اجتماعی و مدنی کم.

با این حال، این وضعیت نیز دارای بهره‌های پنهان (بهره‌های ثانویه) است که وجود آن را پشتیبانی می‌کند: امکان اجتناب از اضطراب مرتبط با تصمیم‌گیری، برداشتن مسئولیت شکست‌ها و دریافت مراقبت و توجه از اطرافیان.

درمان: راهی به سوی رشد

پرورش کودکی‌گی نه "اصلاح شخصیت"، بلکه یک کار پیچیده روانشناختی است که اغلب نیاز به کمک روان‌درمانگر دارد. اهداف آن:

1. آگاهی: مشتری باید ارتباط بین مدل‌های رفتاری کودکی‌شان و مشکلات فعلی زندگی‌شان را ببینند.

2. توسعه هوش احساسی: یادگیری شناسایی، تجربه و تنظیم احساسات، نه اقدام تحت تأثیر آن‌ها.

3. تشکیل محور کنترل داخلی: پذیرش مسئولیت زندگی، درک این که نتایج از اقدامات خودشان بستگی دارند.

4. تدریب مهارت‌ها: توسعه توانایی برنامه‌ریزی مستقل، تصمیم‌گیری و غلبه بر موانع.

بنابراین، کودکی‌گی بزرگسالان نه تنبل و نه لذت‌طلب است، بلکه یک کمبود مهارت‌های روانی-اجتماعی است که توسط مجموعه‌ای از عوامل خانوادگی، شخصی و اجتماعی شکل گرفته است. این یک استراتژی تطبیقی است که به اجتناب از چالش‌های زندگی بزرگسالانه کمک می‌کند، اما به وابستگی و نارضایتی منجر می‌شود. خروج از آن تنها از طریق یادگیری "عضلات مسئولیت" و یکپارچه‌سازی نقش‌های بزرگسالان رد شده در ساختار شخصیت امکان‌پذیر است.
© library.tj

Permanent link to this publication: