آشپز شوروی: مرد یا زن؟ دوگانگی یک حرفه

از هر کسی‌ای که در اتحاد جماهیر شوروی به دنیا آمده بپرسید که آشپز شوروی مرد یا زن بود؟ و دو پاسخ کاملاً متفاوت خواهید شنید. برخی می‌گویند: «البته، زن! در رستوران‌ها و مهدکودک‌ها همیشه تئی در کلاه سفید کار می‌کردند». دیگری مخالف می‌شود: «نه، شеф‌پزهای واقعی در رستوران‌های خوب مرد بودند». و هر دو حق با آنهاست. حرفه آشپزی در اتحاد جماهیر شوروی به گونه‌ای تقسیم شده بود که نه تنها در زمینه آشپزی، بلکه در سطوح اجتماعی، واقعیت‌های اقتصادی و حتی سیاست دولت نیز منعکس شده بود. بیایید بفهمیم که چگونه و چرا این اتفاق افتاد.

آشپزی خانگی در مقابل آشپزی حرفه‌ای: شکاف جنسیتی به سبک شوروی

مثال پارادوکس آشپزی شوروی این بود که در خانه زنان آشپزی می‌کردند و در رستوران‌های کلاس بالا مردان. این شکاف نه تنها برای شوروی منحصر به فرد بود، بلکه در سایر کشورها نیز وجود داشت، اما در شوروی این شکاف ویژگی‌های خاص خود را داشت. به طور سنتی، آشپزی در خانواده به عنوان وظیفه زنانه شناخته می‌شد. زن باید شوهر و فرزندان خود را تغذیه کند و این به عنوان بخشی طبیعی از نقش او به عنوان محافظ خانواده در نظر گرفته می‌شد. در فیلم‌ها و برنامه‌های تلویزیونی، آشپزی زنانه به عنوان کار روزمره و عادی برای رفاه خانواده نشان داده می‌شد. ایستادن در آتش برای زن شوروی یک ضرورت تلخ بود که باید با لبخند انجام داد.

اما موضوع کاملاً متفاوت بود با آشپزی مردانه. در زمان شوروی، آماده کردن غذا برای مردان اغلب به عنوان یک نوع سرگرمی، تفریح و فرصتی برای نشان دادن خود به عنوان یک هنرمند و شخصیت خلاق در نظر گرفته می‌شد. مردان به راحتی می‌توانستند آماده کردن غذا را با استراحت ارتباط دهند، حتی اگر در آتش می‌ایستادند. این یک کار سخت نبود، بلکه یک شور و اشتیاق خلاقانه بود. این دیدگاه توسط فرهنگ نیز تقویت می‌شد: در فیلم‌ها و برنامه‌های تلویزیونی، آماده کردن غذا توسط مردان به عنوان یک مهارت خاص نشان داده می‌شد، نه به عنوان یک وظیفه.

این دوگانگی مبنای تقسیم جنسیتی در حرفه آشپزی را قرار داد: زن آشپز ادامه کار خانگی خود است، در حالی که مرد آشپز چیزی است که بیشتر شبیه هنر است.

جایی که زنان کار می‌کردند: رستوران‌های عمومی و فضاهای زنانه

اگر درباره رستوران‌های عمومی شوروی صحبت کنیم — رستوران‌ها، کترین‌های کارخانه‌ها، مهدکودک‌ها، مدارس — زنان بدون تردید در آنجا حکمرانی می‌کردند. و چندین دلیل برای این وجود داشت. اول اینکه، حرفه آشپز در شوروی به عنوان یک حرفه کم‌ارزش شناخته می‌شد. بچه‌ها، به ویژه پسرها، آرزو داشتند که فضانورد، خلبان، دریانورد شوند، نه آشپز. تصویر آشپز — چه زن یا مرد — به طور قطعی با یک آدم چاق و دزد در ارتباط بود که هیچگونه هوش و ذهنیت ندارد.

دوم، زنان در زمان شوروی به عنوان آشپز به دلیل کمبود مردان تبدیل می‌شدند. پس از جنگ، وقتی بسیاری از مردان کشته یا مجروح شدند، زنان جایگزین آن‌ها شدند، از جمله در آشپزخانه‌ها. کار زنانه ارزانتر بود و زنان — بیشتر تسلیم و آماده برای کار با دستمزد کمتر بودند. همچنین یک «اصل شوروی دیگر» وجود داشت: جایی که زنان تنها کار می‌کنند، دستمزد پایین و کار فیزیکی سخت است. و واقعاً، کار آشپز در رستوران‌های عمومی یک کаторژ بود — دیگ‌های سخت، حرارت، بارگذاری مداوم روی پاها.

بنابراین، زنان آشپز به عنوان یک پدیده عینی در رستوران‌های عمومی، مهدکودک‌ها، بیمارستان‌ها و اردوگاه‌های پیرامون وجود داشتند. آن‌ها همه جا بودند، جایی که نیاز به تغذیه سریع و ارزان برای تعداد زیادی از مردم بود.

جایی که مردان کار می‌کردند: رستوران‌ها، طبقه بالا و «آشپزی سلطنتی»

اگر زنان در رستوران‌های عمومی حکمرانی می‌کردند، مردان در قله اتحاد جماهیر شوروی — رستوران‌ها — حکمرانی می‌کردند. این سنت از اوایل قرن نوزدهم تا اوایل قرن بیستم شکل گرفت که آشپز رستوران — مرد است. این سنت در شوروی نیز حفظ شد. آشپزی رستوران کلاس بالا سخت بود، اما خلاقانه بود و این به اعتبار و تشخیص می‌رسید. بسیاری از مردان به آشپز شدن نرفتند به دلیل علاقه به هنر آشپزی، بلکه به دلیل شرایط خاص — به عنوان مثال، بسیاری به کالج‌های آشپزی رفتند تا قبل از ارتش یا زیر خستگی مدرسه. اما برخی از آن‌ها به حرفه‌ای‌های کلاس بالا تبدیل شدند.

Permanent link to this publication: