تفسیر عید ميلاد (بهتر است بگوییم جشن تولد پیامبر عیسی یا عیسی) در سنت فرهنگی مسلمانان — سوال پیچیده و چندلایه‌ای است که به جنبه‌های تئولوژیک، اجتماعی و تاریخی می‌پردازد. مهم است که بلافاصله دو مفهوم را جدا کنیم: روابط با عیسی (عیسی) در اسلام و شرکت در جشن‌گیری رزیدوی مسیحی 25 دسامبر (یا 7 ژانویه). اولی به ریشه‌های عمیق در سنت اسلامی دارد، دومی موضوع بحث در جهان مدرن مسلمان است.

1. عیسی (عیسی) در اسلام: پیامبر محترم، اما نه پسر خدا

در اسلام عیسی (عربی: عیسی بن مریم — «عیسی، پسر مریم») یکی از بزرگترین پیامبران (نبی) و فرستادگان (رسول) خدا است که پیش از محمد زندگی می‌کرد. قرآن چندین سوره (سرا) به او اختصاص داده است، به عنوان مثال، سوره «مریم» (مریم).

• تولد او به عنوان معجزه‌ای توصیف شده است: او توسط مریم بلا پدر به اراده خدا متولد شده است. این معجزه‌ای برای همه جهان‌ها است.

• مأموریت او تأیید تورات (تورات) و اعلام قانون جدید (انجیل — انجیل) است. او با اجازه خدا معجزات می‌آورد (مثل شفا دادن، زنده کردن پرندگان از گل)

• تفاوت کلیدی: اسلام به طور قطعی ایده خدایی عیسی، تثلیث و صلیب را رد می‌کند (بر اساس تعلیمات اسلام، عیسی زنده به زنده به آسمان برده شده است و بر صلیب شخص دیگری بود). بنابراین، دوام خدا در انسان، که در اساس رزیدوی مسیحی قرار دارد، در اسلام وجود ندارد.

2. عدم وجود جشن «تولد عیسی» در تقویم اسلامی

برخلاف مسیحیت، در اسلام جشن مخصوصی برای تولد پیامبر عیسی وجود ندارد. جشن‌های اصلی (اید الفطر و اید الاضحی) با پایان رامadan و حج به مکه مرتبط هستند.

• به علاوه، برگزاری روز تولد (مولد) به عنوان یک عمل جدید است. جشن مولد ان‌نبی (روز تولد پیامبر محمد) تنها چند قرن پس از مرگ او شروع به برگزاری شد و در همه فرقه‌های اسلام پذیرفته نشده است (برای مثال، صوفی‌ها آن را نوآوری — بیدا می‌دانند).

• بنابراین، جشن‌گیری روز تولد پیامبر عیسی به عنوان یک عمل کانونی در دین اسلام وجود ندارد.

3. تعامل فرهنگی و بحث‌های مدرن

سوال در مورد رابطه مسلمانان با جشن‌گیری رزیدوی مسیحی در زمینه زندگی در جوامع چندمذهبی پیش می‌آید.

• رویکرد سنتی محافظه‌کارانه، مبتنی بر اصول پاکیزگی مذهبی (الولاء والبراء)، شرکت در جشن‌های مذهبی دیگر مذهب را ممنوع می‌کند. بسیاری از عالمان مذهبی می‌گویند که تبریک‌ها، استفاده از نمادها (درخت کریسمس، هدایا)، شرکت در مهمانی‌ها به عنوان تقلید (تاشبوه) می‌تواند ایمان مسلمان را ضعیف کند. حتی ویژگی‌های سکولار (باکس‌مور، فرهنگ هدیه‌دهی) اغلب به عنوان بخشی از سنت مذهبی دیگر پذیرفته می‌شوند.

• رویکرد لیبرال یا فرهنگ‌شناختی، که در میان مسلمانانی که در کشورهای غربی یا جوامع سکولار زندگی می‌کنند، رایج است، شرکت در بخش‌های سکولار جشن را مجاز می‌داند. در اینجا کریسمس به عنوان یک پدیده فرهنگی عمومی، جشن خانوادگی مهربانی و سخاوتمندی در نظر گرفته می‌شود. مسلمانان می‌توانند با همکاران خود هدایا مبادله کنند، در مهمانی‌های کاری شرکت کنند، خانه خود را با دکور زمستانی، نه کریسمس، تزیین کنند، و این را به عنوان عملی از احترام و یکپارچگی اجتماعی ببینند، نه ترکیب مذهبی.

• مثال جالبی: در برخی کشورهای مسلمان با جوامع مسیحی قوی (لبنان، مصر، سوریه، اردن، اندونزی، مالزی) کریسمس جشن ملی است یا به طور گسترده جشن گرفته می‌شود. مسلمانان می‌توانند با همسایگان مسیحی خود تبریک بگویند، در جشن‌های عمومی شرکت کنند تا به عنوان نشان از همبستگی مدنی. این بخشی از فرهنگ همزیستی قدیمی است.

4. زمینه روسیه و فضای پسا شوروی

برای مسلمانان روسیه (تاتار، بختیاری، قوم‌های قفقاز و غیره) سال نو به عنوان یک جشن سکولار اغلب مهم‌تر از کریسمس است. درخت کریسمس، باکس‌مورز («کیش بابای» در تاتار) و مهمانی‌ها به عنوان یک سنت سوسیالیستی و سکولار، از زمینه مذهبی جدا شده است. بنابراین، شرکت در جشن‌های سال نو، نه کریسمس، باعث تضاد داخلی نمی‌شود. با این حال، روحانیون مذهبی بیشتر به عدم شرکت در این رituals حتی اگر آنها به نظر می‌رسند که سکولار هستند، یادآوری می‌کنند که آنها دارای ریشه‌های مذهبی یا مسیحی دارند.

نتیجه‌گیری: تفکر چندلایه

بنابراین، تفکر در مورد کریسمس در سنت مسلمانان در چند سطح رخ می‌دهد:

1. تئولوژیک: محترم‌ترین پیامبر عیسی به عنوان یک شخصیت مهم در اسلام، اما رد کامل تعلیمات مسیحی مرتبط با تولد او. هیچ جشنی به نام او وجود ندارد.

2. اجتماعی-فرهنگی: در função از زمینه — از عدم پذیرش و عدم شرکت (برای جلوگیری از تقلید) تا شرکت انتخابی در بخش‌های سکولار، خانوادگی و اجتماعی جشن به عنوان عملی از احترام و یکپارچگی.

3. تاریخی-منطقی: در کشورهایی با سنت‌های قدیمی مذهبی بین‌مذهبی، رابطه بازتر و جشن‌آمیز‌تر است، در کشورهایی با غالب مسلمانان محافظه‌کار — بیشتر بسته.

در مجموع، کریسمس برای مسلمانان به عنوان یک جشن مذهبی دیگر است، که به آن توجه می‌شود نه به دلیل علایق شخصی، بلکه به دلیل تعلیمات مذهبی، محیط فرهنگی و درک مرزهای مجاز تعامل بین مذهبی. سنت فرهنگی مسلمانان در این زمینه یکپارچه نیست و در شرایط جهانی‌سازی ادامه دارد.

Permanent link to this publication: