فوتبال نه تنها یک بازی نیست. این یک آسانسور اجتماعی قوی، یک مدرسه زندگی و یک آپارتمان بزرگ جمعی است که در آن ورزشکاران و هواداران یاد می‌گیرند که با هم زندگی کنند، تعامل کنند و بر یکدیگر تأثیر بگذارند. اجتماعی شدن در فوتبال یک فرآیند است که از مهد کودک شروع می‌شود و با بازنشستگی به پایان می‌رسد، وقتی که ستاره‌ی دیروز تبدیل به همسایه‌ی روی نیمکت می‌شود. چگونه فوتبال شخصیت بازیکنان و هواداران را شکل می‌دهد؟ چه قوانین رفتاری نوشته نشده‌ای هستند که کار می‌کنند؟ بررسی می‌کنیم.

اجتماعی شدن ورزشکار: از توپ خیابانی تا قراردادهای میلیونی

راه فوتبالیست یک دوره اجتماعی سریع است. در ۸ سالگی یاد می‌گیرد که در تیم کار کند، به مربی گوش دهد، درد را تحمل کند (فیزیکی و روانی). در ۱۴ سالگی رقابت، انتخاب، شکست‌ها را یاد می‌گیرد. در ۱۸ سالگی می‌فهمد که او یک کالا است که می‌تواند خریداری و فروخته شود. در ۲۵ سالگی رهبری، کار با رسانه‌ها، خیریه. در ۳۵ سالگی نقش بازیکن جایگزین را می‌پذیرد، تجربه را انتقال می‌دهد. آکادمی فوتبال جایگزین زندگی است: رژیم، انضباط، ویراستگی، دوستی و خیانت. اینجا چیزهایی مانند استقامت در برابر استرس، همدلی (با هم تیمی زخمی)، مسئولیت‌پذیری (پنالتی) پرورش می‌یابد.

نقش مربی: پدر دوم و دیکتاتور

مربی نقش کلیدی در اجتماعی شدن دارد. در سنین پایین او قوانین اخلاق را آموزش می‌دهد: نکوبیدن از پشت، کمک به رقیب افتاده، با داور بحث نکردن. در سنین بزرگتر مدیریت اغواگری، با هم تیمی‌ها دعوا نکردن، به مدیریت احترام گذاشتن. مربی می‌تواند شخصیت را بشکند (با فریاد، تحقیر) یا شخصیت را پرورش دهد. بهترین مربی‌ها (فرگوسن، آنچلوتی، کلپ) برای توانایی خود در یکپارچه کردن جوانان در تیم معروف هستند، بدون اینکه غرور آن‌ها را از بین ببرد.

اتاق لباس تیم: جامعه کوچک

اتاق لباس یک باشگاه خصوصی است. در اینجا قوانین خود را دارد: تازه واردات باید «تأسیس» را بگذرانند (آهنگی بخوانند، آبمیوه به دیگران بدهند). در اینجا رهبران غیر رسمی هستند که می‌توانند بزرگ‌تر یا صاحب اعتبارتر باشند. در اینجا درگیری‌ها بدون مربی حل می‌شوند. اتاق لباس یاد می‌دهد که چگونه با هم توافق کنیم، تسلیم شویم، اسرار را نگه داریم. این اجتماعی شدن در کوچک است. پس از ترک آن (زخمی شدن، انتقال)، بازیکن با بحران مواجه می‌شود.

اجتماعی شدن هوادار: از تنهایی به انجمن

هوادار فوتبال زاده نمی‌شود، بلکه می‌شود. ابتدا بازی‌ها را با پدر می‌بینید، سپس با دوستان به استادیوم می‌روید، سپس به انجمن هواداران می‌پیوندید. شما یاد می‌گیرید که شعارها را بخوانید، به بخش دیگر احترام بگذارید، زباله‌ها را نیندازید، دعوا نکنید (در ایده‌آل). جنبش هواداری احساس تعلق، حفاظت از تنهایی، هویت («من یک هوادار استپاک است») را می‌دهد. اما در آنجا می‌توانید تحت تأثیر گروه‌های اهل فتنه قرار بگیرید، جایی که خشونت به عنوان یک اصل پذیرفته می‌شود.

اینترنت و اجتماعی شدن: فرم‌های جدید

در سال ۲۰۲۶، اجتماعی شدن بیشتر به سمت دیجیتال می‌رود. چت‌های هوادار در تلگرام، انجمن‌ها، گروه‌ها در وی‌کی‌بوک. هواداران با یکدیگر آشنا می‌شوند، درباره انتقالات بحث می‌کنند، احساسات خود را به اشتراک می‌گذارند، بدون اینکه از خانه بیرون بروند. برای برخی از آن‌ها این جایگزین ارتباطات زنده (سоциالیزاسیون آنلاین) است. اما اثر معکوس هم وجود دارد: نفرت، تخریب، دو قطبی‌سازی. بازیکنان نیز از طریق شبکه‌های اجتماعی با هواداران ارتباط برقرار می‌کنند: به انتقادات پاسخ می‌دهند، عکس‌های شخصی منتشر می‌کنند، زنده صحبت می‌کنند. این باعث ایجاد توهم نزدیکی می‌شود، اما می‌تواند آسیب بزند (پس از یک بازی بد، هواداران توهین می‌کنند).

اجتماعی شدن جنسیتی: فوتبال برای همه

در گذشته فوتبال به عنوان یک نوع «مردانه» شناخته می‌شد. اکنون دختران و زنان به طور فعال بازی می‌کنند و تماشا می‌کنند. این امر استEREotypes را تغییر می‌دهد. فوتبال به دختران یاد می‌دهد که قوی و مطمئن باشند، از مبارزه فیزیکی نترسند. و به پسران یاد می‌دهد که به دختران فوتبالیست احترام بگذارند. گروه‌های هوادار مخلوط (زنان و مردان) به عنوان یک امر عادی درآمده‌اند. اجتماعی شدن از طریق فوتبال مرزهای جنسیتی را از بین می‌برد.

خانواده و فوتبال: انتقال سنتی

آداب و رسوم فوتبال اغلب به ارث می‌رسند: پدربزرگ نوه‌اش را به استادیوم می‌برد، مادر اولین روبان او را خرید. اجتماعی شدن کودک از طریق فوتبال در خانواده شروع می‌شود. تماشای مشترک بازی‌ها، بحث، بازی‌های خیابانی — اینها ارتباطات عاطفی ایجاد می‌کنند. برای بسیاری از هواداران فوتبال یک کار خانوادگی است.

سоциالیزاسیون در فوتبال دو سر یک کارد است. از یک طرف، آن را به دوستی، جمعی‌سازی و احترام می‌آموزد. از طرف دیگر، می‌تواند فانatism، خشونت و احساس جمعی را تولید کند. وظیفه بزرگسالان (مربیان، والدین، رهبران جنبش هواداران) این است که این فرآیند را به مسیر سازنده‌ای هدایت کنند. تا فوتبال بازی باقی بماند و نه جنگ.

Permanent link to this publication: