ویفلهام امروز: سیاست، زائرپیمایی و زندگی روزمره شهر مقدس

ویفلهام معاصر (به عربی: بیت لحم)، که در ۸ کیلومتری جنوب اورشلیم قرار دارد، یک مجموعه منحصر به فرد و پیچیده از تاریخ مقدس، واقعیت‌های سیاسی و تعامل فرهنگی است. وضعیت و زندگی روزمره آن توسط سه عامل کلیدی تعیین می‌شود: موقعیت آن در سرزمین خودمختار فلسطین، جریان مستمر زائران و توریست‌ها و جمعیت مسیحی-مسلمان آن.

وضعیت سیاسی-اداری

بر اساس توافقات اوسلو (۱۹۹۵)، ویفلهام در منطقه «A» قرار دارد که تحت کنترل کامل اداری و نظامی دولت ملی فلسطین (دولت ملی فلسطین) قرار دارد. این به این معناست که به طور رسمی شهر توسط دولت شهری فلسطین مدیریت می‌شود. اما موقعیت جغرافیایی آن یک سیستم دسترسی پیچیده ایجاد می‌کند. برای ورود به ویفلهام از اورشلیم باید از دیوار جداکننده اسرائیلی ( دیوار سال‌های ۲۰۰۰) عبور کرد. نقطه کنترل (پوینت کنترل) «۳۰۰» (پوینت کنترل ویفلهام) حرکت افراد را تنظیم می‌کند. برای بیشتر توریست‌های خارجی و زائران، این گذر فرمально ساده است، اما برای ساکنان محلی، این نیاز به مجوزها و بررسی‌ها است که بخشی از مشکلات روزمره اشغال است. این دیوار نه تنها ویفلهام را از اورشلیم جدا می‌کند، بلکه به صورت نمادین از انزolation آن یادآوری می‌کند.

دموگرافی و بافت اجتماعی

یک واقعیت دموگرافی جالب و نگران‌کننده: اگر در اواسط قرن بیستم مسیحیان حدود ۸۵٪ جمعیت ویفلهام را تشکیل می‌دادند، اما امروز، بر اساس برآورد‌های مختلف، سهم آن‌ها به حدود ۱۲-۲۰٪ کاهش یافته است. این کاهش به مجموعه‌ای از دلایل مربوط است: سطح بالاتر مهاجرت مسیحیان به دنبال فرصت‌های اقتصادی بهتر در خارج از کشور (در آمریکای لاتین، اروپا، ایالات متحده)، افزایش بالاتر نرخ تولد طبیعی جمعیت مسلمان و همچنین ناپایداری سیاسی و اقتصادی عمومی. با این حال، جامعه مسیحی همچنان مهم است و شامل چندین فرقه است: گرجی-روسی‌ها، کاتولیک‌ها (مراسم لاتین و شرقی) و ارمنی‌ها. شهردار شهر بر اساس یک توافق نامه نانوشته، به طور سنتی یک مسیحی است.

اقتصاد: بین گردشگری و محدودیت‌ها

اقتصاد ویفلهام تقریباً به طور کامل به گردشگری مذهبی و زائرپیمایی وابسته است. هر سال بیش از ۱.۵ میلیون نفر به این شهر بازدید می‌کنند، که بیشتر آن‌ها در فصل کریسمس هستند. این امر به کارگیری راهنماها، صاحبان هتل‌ها، رستوران‌ها و تعداد زیادی مغازه‌های سوغاتی که در آثار مذهبی، درختان زیتون و مروارید تجارت می‌کنند، منجر می‌شود. اما این وابستگی ویفلهام را بسیار آسیب‌پذیر می‌کند: هر بحران سیاسی یا پاندمی (مانند COVID-19) به طور ناگهانی زندگی اقتصادی را متوقف می‌کند. علاوه بر این، محدودیت‌های حمل و نقل کالا و نیروی کار توسط اسرائیل، توسعه بخش‌های دیگر اقتصاد را متوقف می‌کند.

زندگی فرهنگی و مذهبی: مراکز جذب
بازیلکا مسیحی تولد عیسی — یک میراث جهانی یونسکو (از سال ۲۰۱۲)، که اخیراً از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۰ مورد بازسازی گسترده قرار گرفته است. این بازیلکا همچنان قلب شهر و نمونه‌ای از کوندومینیم مذهبی است: بخش‌های کلیدی بازیلکا تحت مدیریت کلیسای ارتدوکس گرجی، کلیسای ارمنی کلیسای کاتولیک (حلقه فرانسیسکان) قرار دارد. مقررات سختگیرانه مراسم و حق تمیز کردن تحت «وضعیت‌کو» (فرمان عثمانی ۱۸۵۲) تنظیم می‌شود که گاهی اوقات منجر به تنش می‌شود. پله‌های غیرقابل حرکت معروف به «پله‌های غیرقابل حرکت» در پنجره جلو، نماد این تعادل شکننده است.

میدان مهدوی (منگر) — اصلی‌ترین میدان عمومی در جلو بازیلکا. در ۲۴ دسامبر، مراسم رسمی کریسمس دولت فلسطین در اینجا برگزار می‌شود که در سراسر جهان پخش می‌شود. جالب این است که در ویفلهام سه تاریخ برای جشن کریسمس وجود دارد: ۲۵ دسامبر (کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها)، ۷ ژانویه (اروپایی‌ها و ارمنی‌ها) و ۶ ژانویه (ارمنی‌ها). این موضوع فصل کریسمس را طولانی‌تر می‌کند و نمایی از چندفرقه‌ای بودن شهر را نشان می‌دهد.

موناستری لاتین، گرجی و ارمنی، میدان پاستور در بیت ساحور و غار شیر — دیگر نقاط کلیدی مسیر زائرپیمایی.

چالش‌ها و نمادها

ویفلهام امروز شهری است از تضادها. در یک خیابان می‌توانید هتل‌های پنج ستاره برای توریست‌ها و اردوگاه‌های پناهجویان فلسطینی (مثلاً اردوگاه دایه) را ببینید. رستوران‌های لوکس با کارگاه‌هایی که صاحبان آن‌ها از فقدان بازار فروش شکایت می‌کنند، همسایه هستند. دیوار تقسیم، که با گرافیتوها پوشیده شده است (شامل کار معروف بانکی)، یک مکان توریستی تاریک شده است، یادآور یک بن‌بست سیاسی.

نتیجه‌گیری

ویفلهام امروز نه تنها یک موزه در زیر آفتاب است یا یک مقدس ساکن شده است. این یک شهر فلسطینی زنده، پویا و پیچیده است که در شرایط اشغال و وابستگی اقتصادی زندگی می‌کند. این شهر بین نقش جهانی خود به عنوان مرکز مذهبی که میلیون‌ها نفر را جذب می‌کند و مشکلات محلی خود مانند محدودیت‌های حاکمیت محلی، تغییرات دموگرافی و جستجوی هویت خود، تعادل می‌زند. تاریخ آن نه تنها در کلیساها بلکه در پوینت کنترل، دفاتر مهاجرت و در خیابان‌های پرجمعیت در طول کریسمس نوشته می‌شود، جایی که زبان‌های دعا، تجارت و مکالمات روزمره ساکنان آن با هم مخلوط می‌شوند.

Permanent link to this publication: