Левинас о собаке как проводнике социальности: лицо животного и этика ответственности
Гiriş: Diğer'in fenomenolojisi içinde hayvan
Эммануэль Левинас (1906–1995), Litvanyalı-Yahudi kökenli Fransız filozof, Diğer (l’Autre) kavramı etrafında odaklanmış radikal bir etik ile bilinir. Sisteminde Diğer, Yüz (visage) deneyimi içinde ortaya çıkar ve bu masum görünen baktı, "Ben" üzerinde şartsız bir etik sorumluluk oluşturur. Bu statüyun hayvanlara da适用される olup olmadığı sorusu, levinaşçılıkta en çok tartışılanlardan biridir. Ancak, son yazısı "İsimli bir köpek" ("Nom d’un chien", 1975)’te, köpek sadece bir hayvan değil, aynı zamanda insan sosyalitesinin bir katalizörü ve derginleşmiş insana etik boyutunu geri kazandıran bir rehber olarak ortaya çıkar.
İçerik: Kamp köpeği Bobby
Левинас, kişisel deneyimleri — Fransız askeri olarak Yahudi kökenli olarak Stalag XI-B savaş esiri kampında geçirdiği yıllar hakkında anıları — üzerine düşünür. Bu kampta, Yahudiler diğer tutuklulardan ayrı tutulur ve gözlemciler tarafından "insan" olarak adlandırma "hakkı"ndan mahrum edilirler; "PJ" ("prisonnier juif") kısaltmasıyla işaretlenirler. Bu tamamen insanlık dışılaşmış alanda, insan sadece bir numara olarak görülür ve başkalarının gözlerinde yüzü yoktur, burada bir köpek — Bobby adlı bir sokak köpeği ortaya çıkar.
Temel nokta: Bobby, gözlemcilerden farklı olarak, tutukluları akşamları çalışmalardan dönenleri tanır. Levinaс'a göre bu köpek, "Avrupa topraklarının sonunda" bunları insan olarak tanıyan bir varlık haline gelir.
Hayvan olarak "ilk etik nesnesi"
Камpta, dil, hak, kültür üzerine kurulu tüm insan sosyalitesi sistemi çöker. "Yüksek" Avrupalı kültürün sahipleri olan Alman gözlemciler, tutuklulara insanlık reddeder. Bu etik boşlukta, Bobby adlı köpek paradoksal bir fonksiyon yerine getirir:
Onların "yüzlerini" geri getirir. Bobby'nin baktığı, onların coşkuyla karşılaması, araçsallaştırılmamış, doğrudan bir tanımadır. Levinaс'ın terimleriyle, bu bakışta etik bir talep, belki de sessizce o ...
Читать далее