Таҳсилоти рақамӣ дар Тоҷикистон ба масъалаи стратегии рушди кишвар табдил ёфтааст. Солҳои 2025-2030 ҳамчун солҳои рушди иқтисоди рақамӣ ва инноватсия эълон шуда, истифодаи васеи технологияҳои рақамӣ, омода намудани кадрҳо ва ташкили хизматрасониҳои нав аз самтҳои афзалиятнок дониста мешаванд [1]. Консепсияи иқтисоди рақамӣ гузариши марҳилавӣ, рушди инфрасохтор ва малакаҳои рақамиро пешбинӣ мекунад [11]. Стратегияи миллии рушди маориф то соли 2030 низ дастрасӣ, сифати таълим, рушди зеҳнӣ ва имкониятҳои баробарро ҳадаф мегузорад [2]. Дар чунин шароит сохтани воситаҳои таълимии маҳаллӣ, ки бо забони давлатӣ кор мекунанд ва ба муҳтавои мактабӣ мутобиқанд, аҳамияти илмӣ ва иҷтимоӣ дорад.

Риёзӣ фанест, ки дар он фаҳмидани тартиби амал аз ёфтани ҷавоби ниҳоӣ муҳимтар мебошад. Агар барномаи рақамӣ танҳо натиҷаро нишон диҳад, донишомӯз метавонад ҷавобро қабул кунад, вале сабаби интихоби формула, гузаронидани узвҳо ё санҷидани решаро нафаҳмад. Аз ин рӯ, тарҳи «Риёзидони беҳтарин» ба принсипи «аз ҷавоб ба фаҳмиш» такя мекунад: ҳар ҳисоб ба қадамҳо ҷудо шуда, шарҳи кӯтоҳи тоҷикӣ ва санҷиши натиҷа пешниҳод мегардад.

Таҳқиқоти байналмилалӣ нишон медиҳанд, ки низомҳои омӯзгори зеҳнӣ ва бозхӯрди саривақтӣ метавонанд ба натиҷаи омӯзиш таъсири мусбат расонанд, аммо самаранокӣ аз тарҳи дарсӣ, мувофиқати санҷиш ба ҳадаф ва сифати татбиқ вобаста аст [4-7]. Гузориши UNESCO ҳам таъкид мекунад, ки технология бояд бо далели мувофиқат, адолат, миқёспазирӣ ва устуворӣ ҷорӣ карда шавад, на танҳо бо далели нав будани худ [3]. Аз ин рӯ, мақолаи мазкур аз даъвои «самаранокии исботшуда» худдорӣ намуда, байни дурустии алгоритм ва таъсири педагогӣ фарқ мегузорад.

Permanent link to this publication: