احساس گناه نادرست به فرزندان خود: وقتی احساس والدین «باید» زندانی می‌شود

این بی‌نقص وارد می‌شود. شبی که بچه‌ها خوابیده‌اند و شما روی میز آشپزخانه با یک فنجان چای خنک نشسته‌اید. شما روز گذشته را در ذهن خود می‌چرخانید: زمان کافی نیست، توجه کافی نیست، صدای تند، اسباب‌بازی کم. جایی در درون شما این احساس چسبنده و چسبنده‌ای که آن را گناه می‌نامید، جوش می‌خورد. شما فکر می‌کنید: «من مادر بدی هستم」，「من پدر خوبی نیستم」，「بچه من لیاقت بیشتری دارد」. این احساس برای تقریباً هر پدر و مادری آشناست، اما کمتر کسی می‌داند که بخش بزرگی از آن نادرست است. این به شکست‌های واقعی مربوط نیست، بلکه از ایده‌آل‌هایی که هیچ کس نمی‌تواند به آنها برسد و انتظاراتی که هیچ کس آنها را فرمول نکرده است، متولد می‌شود. برای فرار از این اسارت، باید بفهمید که چه چیزی واقعاً باید به فرزندمان بدهیم و چه چیزی تنها توهم وظیفه‌ای است که از بیرون تحمیل شده است.

از کجا احساس گناه نادرست می‌آید

احساس گناه نادرست یک نتیجه شکست واقعی نیست، بلکه نتیجه ناهماهنگی بین واقعیت و تصویر ایده‌آل «والدین خوب» است. این تصویر از بسیاری از منابع ساخته شده است: شبکه‌های اجتماعی، جایی که مادران غذای صبحانه ایده‌آل و چهره‌های خندان بچه‌ها را منتشر می‌کنند؛ مشاوره دوستان و اقوام که «همیشه می‌دانند چگونه درست انجام دهند」؛ آسیب‌های دوران کودکی خود و باور اینکه «من باید بهتر از والدینم باشم». در نتیجه ما از خودمان خواسته‌ای غیرممکن می‌خواهیم: به طور همزمان یک معلم ایده‌آل، دوست، منبع مالی و روان‌درمانگر باشیم. و وقتی ما موفق نمی‌شویم، احساس گناه می‌کنیم. اما فکر کنید: آیا بچه واقعی به مادر یا پدر ایده‌آل نیاز دارد؟ یا آیا او به یک انسان زنده و واقعی نیاز دارد که گاهی اوقات خسته می‌شود، اشتباه می‌کند و نیز یاد می‌گیرد که والدین باشد؟

آنچه که واقعاً باید به فرزندمان بدهیم

بیایید با آنچه که واقعاً وظیفه والدین است شروع کنیم. این نه ابزارهای بی‌پایان است، نه کلاس‌های ورزشی از سه سالگی و نه نظم ایده‌آل در خانه. این چیزهای اساسی هستند که بدون آنها بچه نمی‌تواند سالم، شاد و مستقل رشد کند.

اول از همه، این امنیت است. امنیت فیزیکی: بچه باید بداند که او مورد ضرب و شتم قرار نمی‌گیرد، در خطر باقی نمی‌ماند و به سلامتی او بی‌توجهی نمی‌شود. امنیت عاطفی: او باید حق خود را بر احساسات خود داشته باشد، از بیان خشم، غم، ترس نترسد، بداند که والدین او را در این زمینه‌ها رانده نمی‌شوند و او را تنبیه نمی‌کنند. بچه باید بداند که او بدون قید و شرط دوست دارد، نه به خاطر نمرات پنج، نه به خاطر پیروی از دستورات، بلکه به خاطر اینکه او وجود دارد. این به این معنا نیست که والدین نباید او را به قوانین و مرزها آموزش دهند — این به این معناست که تنبیه نباید به از دست دادن عشق منجر شود.

دومین چیزی که این است توجه و حضور است. نه تعداد ساعت‌ها، بلکه کیفیت. بچه به پدری که کنار او نشسته و در تلفن خوابیده و به صورت مکانیکی به «بله» پاسخ می‌دهد، نیاز ندارد. او نیاز دارد که بشنیده شود، سوالات او نادیده گرفته نشود، شادی او را تقسیم کند. این به این معنا نیست که باید ۲۴/۷ در دسترس باشید، بلکه به این معناست که زمان اختصاص داده شده واقعاً به بچه تعلق دارد.

سومین چیزی که این است فرصت یادگیری از اشتباهات است. بچه به راه‌حل‌های ایده‌آل نیاز ندارد، بلکه به این فرصت نیاز دارد که امتحان کند، اشتباه کند و ببیند که اشتباه یک کاتstrof نیست. والدین باید به او این فضا را بدهند، نه اینکه از هر شکست نجات دهند، بلکه او را در لحظات سقوط حمایت کنند.

آنچه که ما نمی‌توانیم به بچه بدهیم

و اینجا شروع می‌شود به سرزمین احساس گناه نادرست. اینجا جایی است که ما اغلب چیزی که می‌خواهیم را با وظیفه اشتباه می‌گیریم.

شما نمی‌توانید همه چیز را که بچه می‌خواهد به او بدهید. چیزهای برند، تلفن جدید، تعطیلات سالانه در ساحل — همه اینها خوشایند است، اما اینها نیازهای اساسی نیستند. بچه‌ای که در شرایط ساده‌تر بزرگ شده، اما با والدین دوستانه، بسیار شادتر از کسی خواهد بود که همه چیز را دریافت کرده، اما عشق را ندیده است.

شما نمی‌توانید خود را به عنوان یک انسان ایده‌آل و بدون اشتباه نشان دهید. شما حق دارید که حالت بدی داشته باشید، خسته باشید، عصبانی باشید. مهم این است که این را پنهان نکنید، بلکه صادقانه بگویید: «من خسته هستم، به من نیاز به زمان برای خودم است». بچه از طریق شما یاد می‌گیرد که با احساسات خود مقابله کند، و اگر شما احساسات خود را پنهان کنید، او نیز نمی‌تواند با احساسات خود مقابله کند.

شما نمی‌توانید زندگی خود را برای بچه فدا کنید، شغل خود را از دست دهید، روابط خود را فدا کنید. والدین سالم آنهایی نیستند که همه چیز را از دست داده‌اند، بلکه آنهایی هستند که خود را حفظ کرده‌اند. بچه به والدین شادی نیاز دارد، نه به قربانیان. اگر احساس می‌کنید که کار شما به شما خوشبختی می‌آورد — این یک دلیل برای احساس گناه نیست، بلکه یک دلیل برای مثال است.

شما نمی‌توانید خود را به عنوان یک روان‌درمانگر برای بچه خود در نظر بگیرید. شما می‌توانید حمایت‌کننده، دوست، راهنما باشید، اما شما نباید تمام درد او را بر دوش بگیرید. گاهی اوقات بهترین راه برای کمک این است که اعتراف کنید که نمی‌دانید پاسخ را و به کمک حرفه‌ای مراجعه کنید.

احساس گناه نادرست به عنوان ابزار فریب

مهم است که بدانیم که احساس گناه نادرست اغلب نه تنها به دلیل خواسته‌های داخلی بلکه به دلیل فریب‌ها ایجاد می‌شود. بچه، به ویژه در سن بالاتر، ممکن است به طور حسی از این رشته ضعیف برای به دست آوردن چیزی که می‌خواهد استفاده کند. «شما هیچوقت با من وقت نمی‌گذارید» ممکن است درست باشد، اما ممکن است یک راه برای به دست آوردن خرید یا مجوز دیگر باشد. و در اینجا وظیفه والدین این است که بفهمند که نیاز واقعی از کیفر است. این به این معنا نیست که باید کلمات بچه را نادیده بگیرید، بلکه به این معنا نیست که باید آنها را به عنوان یک واقعیت ناپسند بپذیرید. از خود بپرسید: «چه چیزی پشت این کلمات است؟ واقعاً چیزی که به آن نیاز دارد بچه چیست؟». اغلب این توجه است و نه چیز، و توجه می‌توان بدون احساس گناه داد و با آگاهی از انتخاب خود.

چگونه از احساس گناه نادرست خلاص شویم

خلاص شدن از احساس گناه نادرست یک فرآیند است که نیاز به زمان و هوشیاری دارد. اولین قدم این است که بپذیرید که این احساس وجود دارد، اما به آن قدرت ندهید. وقتی خود را در فکر می‌یابید که «من والدین بدی هستم」，سعی کنید بایستید و بپرسید: «این فکر بر چه اساسی است؟ آیا شواهد واقعی وجود دارد؟ یا این فقط ترس از نرسیدن به ایده‌آل است؟». اغلب می‌فهمید که شواهد وجود ندارد، فقط ترس از نرسیدن به ایده‌آل است.

دومین قدم این است که واقعی‌ها را از نصب‌های نادرست جدا کنید. اگر واقعاً به بچه فریاد زدید، معذرت خواهی کنید و توضیح دهید که شما اشتباه کرده‌اید. اگر شما فقط یک اسباب‌بازی گران‌قیمت نخریدید — این اشتباه نیست، این یک انتخاب والدین است. نیازی نیست که برای چیزی که نمی‌توانید یا نمی‌خواهید انجام دهید عذرخواهی کنید.

سومین قدم این است که یاد بگیرید به خود بگویید «من به اندازه کافی خوب هستم». این نه به معنای خودپسندی است، بلکه به معنای ارزیابی واقعی است. شما نمی‌توانید ایده‌آل باشید، شما باید به اندازه کافی خوب باشید. روانشناس دونالد وینیکوت مفهوم «مادر به اندازه کافی خوب» را معرفی کرده است — کسی که ناقص است، اما نیازهای اساسی بچه را برآورده می‌کند و او را اجازه می‌دهد که با واقعیت برخورد کند، در حالی که در حال رشد است. این رویکرد سالم‌ترین روش والدین‌پروری است.

چهارمین قدم این است که به دنبال پشتیبانی بگردید. با والدین دیگر صحبت کنید، شکست‌های خود را به اشتراک بگذارید. اغلب می‌فهمید که «اشتباهات وحشتناک» شما چیزی است که همه تجربه می‌کنند. این باعث می‌شود که شرایط عادی‌تر شود و بار انزوا را کاهش می‌دهد.

بچه نباید معنای زندگی شما باشد

این ممکن است سخت به نظر برسد، اما این واقعیت است. بچه نباید تنها معنای زندگی شما باشد. اگر شما کاملاً در بچه محو شده‌اید، شما او را از نمونه مهمی محروم می‌کنید — نمونه یک انسان بزرگسال که زندگی کامل دارد، علاقه‌مندی‌ها، دوستان، شغل. بچه باید ببیند که زندگی به پایان رسیدن به تولد او نیست و که شادی والدین نه خودخواهی است، بلکه پایه‌ای برای شادی او است. وقتی شما احساس گناه می‌کنید که بچه را به مادر بزرگ واگذار می‌کنید یا به سالن ورزشی می‌روید، به یاد بیاورید: شما او را رها نمی‌کنید، شما او را آموزش می‌دهید که هر کسی باید به فضای خود حق داشته باشد. و این درسی است که او تا پایان عمر با خود خواهد برد.

اعتماد به نفس به عنوان مکمل اصلی

احساس گناه نادرست از بی‌اعتمادی تغذیه می‌کند. وقتی ما در تصمیمات خود شک می‌کنیم، ما آسیب‌پذیر می‌شویم برای نقدهای داخلی. اما اگر ما یاد بگیریم که به خود اعتماد کنیم، اگر بفهمیم که مسیر ما انتخاب ماست و نه اشتباه، ما می‌توانیم این احساس را رها کنیم. اعتماد به نفس به این معنا نیست که ما هیچ‌وقت اشتباه نمی‌کنیم. این به این معناست که ما از اشتباهات درس می‌گیریم و نه خود را به خاطر آنها محکوم می‌کنیم. والدین‌پروری یک امتحان نیست که بتوانید آن را قبول یا رد کنید. این یک فرآیند است که هر روز ما یاد می‌گیریم که کمی بهتر از دیروز باشیم. و این کافی است.

نتیجه‌گیری

احساس گناه نادرست به فرزندان — سایه‌ای است که ما خودمان بر زندگی خود پروژه می‌کنیم. این نه ما را بهتر می‌کند، بلکه ما را مضطرب و خسته می‌کند. خلاص شدن از آن به این معناست که از خواسته‌های غیرممکن خود دست برداریم، از خودمان حق اشتباه و خستگی را بگیریم، بپذیریم که ما نه خدایان هستیم و نه انسان‌ها. ما نمی‌توانیم ایده‌آل باشیم. ما باید دوستانه و صادقانه باشیم. و اگر بتوانیم به او این را بدهیم — عشق و صداقت — همه چیز دیگر جزئیات خواهد بود. و جزئیات، همانطور که معروف است، به اندازه درد و رنجی که از احساس گناه به خود وارد می‌کنیم، ارزش ندارد. اجازه دهید که خودمان تنها والدین باشیم. به اندازه کافی خوب. و سپس بچه شما به چیز اصلی خواهد رسید — نه مادر یا پدر ایده‌آل، بلکه انسانی زنده که او را دوست دارد و با او یاد می‌گیرد که دوست داشته باشد.

Permanent link to this publication: