کشور واتیکان که مساحت آن کمتر از یک زمین فوتبال است، نه تنها می‌تواند از قدرت روحانی خود برخوردار باشد، بلکه می‌تواند به فرهنگ فوتبال خود نیز افتخار کند. در اینجا تیم ملی خود، مسابقات و حتی جام خود را دارند. فوتبال در واتیکان نه تنها سرگرمی است، بلکه بخش مهمی از زندگی اجتماعی کشیشان کاتولیک است، راهی برای اتحاد، گفتگو و حتی دیپلماسی. از مسابقات غیررسمی در حیاط‌های مدرسه‌های کشیشی تا «جام جهان برای کشیشان»، مسیر طولانی و جذابی بوده است.

جام کشیشان: Clericus Cup

معروف‌ترین تورنمنت فوتبال واتیکان، Clericus Cup است که در سال ۲۰۰۷ به پیشنهاد مدیر ورزشی وقت واتیکان تأسیس شده است. ایده از یک خواسته ساده نشأت گرفت: دادن فرصتی به کشیشان و دانشجویان کرسی‌های کشیشی که در رم تحصیل می‌کنند تا از درس و خدمات خود فرار کنند، سلامت خود را تقویت کنند و دوستان خود را پیدا کنند. اما خیلی زود این تورنمنت به یک رویداد بزرگتر تبدیل شد. امروز در Clericus Cup ۱۶ تیم از مختلف کالج‌های کاتولیک، مجامع و فرقه‌های مختلف از سراسر جهان شرکت می‌کنند.

ویژگی این تورنمنت نه تنها در شرکت‌کنندگان بلکه در قوانین آن نیز است. مسابقات ۶۰ دقیقه‌ای هستند، نه ۹۰ دقیقه‌ای. داوران می‌توانند کارت آبی نشان دهند — این کارت بازیکن را به یک «بکس مجازات» برای پنج دقیقه برای خنک شدن می‌فرستد. این یک نوآوری کاملاً واتیکانی است که به منظور حفظ روح بازی صادقانه و جلوگیری از خشن بودن طراحی شده است. تروفئی که به برنده اعطا می‌شود، شکل جالبی دارد: یک توپ فوتبال که روی دو کفش قرار دارد و با یک کلاه کشیش پوشیده شده است. این نه تنها یک جام است، بلکه نمادی از ترکیب ایمان و ورزش است.

کسانی که بازی می‌کنند و چرا

شرکت‌کنندگان Clericus Cup نه فوتبالیست‌های حرفه‌ای، بلکه کشیشان آینده، متخصصان الهیات و فلسفه هستند. آن‌ها از ده‌ها کشور می‌آیند: از ایالات متحده و برزیل تا گابون و پاپوآ نوگینه. برای بسیاری از آن‌ها فوتبال فرصتی است تا خود را بخشی از تیم احساس کنند، دوران کودکی و نوجوانی خود را به خاطر بیاورند که در حیاط شهرهای خودی خود توپ بازی می‌کردند. این تورنمنت همچنین به آن‌ها کمک می‌کند تا به زندگی رم خود سازگار شوند و دوستان خود را در خارج از کلاس‌های درسی پیدا کنند. کشیشان می‌گویند که در زمین، تفاوت‌های بین دوره‌ها و ملیت‌ها محو می‌شود و تنها «انسانیت» باقی می‌ماند. در سال ۲۰۲۶، این تورنمنت همچنان در حال افزایش محبوبیت است و توجه نه تنها رسانه‌های کاتولیک، بلکه رسانه‌های світانی را نیز جلب می‌کند.

تیم ملی واتیکان: مأموریت و ترکیب

علاوه بر تورنمنت باشگاهی، واتیکان تیم ملی خود را نیز دارد. این تیم از دهه ۱۹۹۰ وجود دارد و از داوطلبان تشکیل شده است: گاردهای سوئیس، کارکنان موزه‌ها و کارکنان کوریای. تیم در فیفا و یوفا نیست و بنابراین مسابقات رسمی کمی دارد. اما تیم به طور منظم بازی‌های دوستانه برگزار می‌کند، اغلب با اهداف خیریه. در سال ۲۰۲۴ تیم ملی واتیکان با تیم پناهجویان بازی کرد تا با مهاجران همبستگی کند. در سال ۲۰۲۵ با تیم خبرنگان که کار خود را در صدر کلیسای مقدس انجام می‌دهند. در زمان پاپ لئو چهاردهم، علاقه به تیم افزایش یافت و بازیکنان جوان‌تری به ترکیب اضافه شدند، از جمله دانشجویان دانشگاه پاپی.

پاپ‌ها و فوتبال

هیچ یک از پونتیفیک‌های مدرن به فوتبال بی‌تفاوت نمانده‌اند. پاپ فرانسیس، که اهل آرژانتین است، عشق خود به این ورزش را پنهان نکرد. در جوانی در خیابان‌های بوئنوس آیرس فوتبال بازی می‌کرد و در pozycji bramkarza بازی می‌کرد. در طول زندگی خود با بسیاری از ستارگان ملاقات کرده است، از جمله مارادونا، و همیشه تأکید کرده است که فوتبال «بازی‌ای است که زندگی را می‌آموزد». جانشین او، پاپ لئو چهاردهم، که در ایالات متحده متولد شده است، این سنت را ادامه می‌دهد. او بارها گفته است که فوتبال مردم را متحد می‌کند و موانع زبانی و فرهنگی را برطرف می‌کند. او خود نیز گاهی در کفش‌های تنیس به زمین می‌رود و با دانشجویان کرسی‌ها بازی می‌کند. علاوه بر این، او وعده داده است که در سال ۲۰۲۶ به یکی از بازی‌های Clericus Cup حضور پیدا کند تا به طور شخصی شرکت‌کنندگان را حمایت کند.

فوتبال به عنوان دیپلماسی

واتیکان اغلب از فوتبال به عنوان ابزار دیپلماسی استفاده می‌کند. در سال ۲۰۲۴ یک «بازی جهانی» بین تیم ملی واتیکان و تیم سازمان ملل متحد برگزار شد. این جلسات به منظور جلب توجه به مشکلات فقر، تغییرات اقلیمی و مهاجرت طراحی شده‌اند. فوتبال زبانی است که هر کسی می‌تواند آن را درک کند، بدون توجه به دین و ملیت. پاپ لئو چهاردهم ورزش را «پل جهانی» نامید، که می‌تواند جهان‌های تقسیم شده را متحد کند. در این معنا واتیکان از فوتبال به خوبی از الهیات استفاده می‌کند.

انتقاد و چالش‌ها

همه در واتیکان از این فعال‌سازی فوتبالی موافق نیستند. برخی از گروه‌های محافظه‌کار فکر می‌کنند که کشیشان نباید به دنبال توپ باشند، این کار از دعا باز می‌ماند. اما طرفداران فوتبال در ردای کشیشی پاسخ می‌دهند: خود مسیح حضرت نیز بازی کردن را ممنوع نکرده است و بدن سالم بخشی از روح سالم است. علاوه بر این، فوتبال نه فرار از واقعیت است، بلکه راهی برای تبلیغ از طریق عمل است. تورنمنت‌ها پول‌های خیریه را جمع می‌کنند و به جذب جوانان به کلیسا کمک می‌کنند.

آینده فوتبال در واتیکان

در سال‌های آینده برنامه‌ریزی شده است که Clericus Cup را تا ۳۲ تیم گسترش دهند و کلیساهای مختلف از کشورهای مختلف را به آن بپیوندند. همچنین بحث بر سر ایجاد یک تورنمنت زنانه واتیکانی است. پاپ لئو چهاردهم این اقدام را حمایت کرده است، او گفت که «خدا مرد و زن را ایجاد کرده است و فوتبال نیز باید برای همه باشد». در حال حاضر چندین گروه فوتبال برای زنان کارکنان کوریا وجود دارد. ممکن است در چند سال آینده واتیکان نه تنها مرکز معنوی، بلکه مرکز ورزشی جهان کاتولیک نیز شود.

واتیکان و فوتبال — این اتحاد که در نگاه اول غیرمنتظره به نظر می‌رسد، اما در عمل یکپارچه است. ورزش مانند ایمان، درس‌های نظم، احترام به رقیب و توانایی شکست خوردن را می‌آموزد. و وقتی کشیشان به زمین می‌روند، این یادآوری را می‌دهد که حتی در زیر سوتان نیز قلبی زنده وجود دارد که می‌تواند از گل خوشحال شود، مانند هر هوادار.

Permanent link to this publication: