در دادگاه‌های خانواده، به طور فزاینده‌ای تشخیص عجیبی شنیده می‌شود. کودک به شدت پدر خود را متنفر می‌کند، در حالی که او هیچ‌گاه او را کتک نمی‌زد، او را تحقیر نمی‌کرد و فراموش نمی‌کرد روز تولد او را جشن بگیرد. از کجا این نفرت می‌آید؟ روانشناسان می‌گویند: سندروم انزواي پدر. وکيل‌ها زیر لب می‌گویند: مادر او را منظم کرده است. قاضی‌ها اخم می‌کنند: ثابت کنید. سپس آزمایشی برای تشخیص سندروم انزواي پدر انجام می‌شود. این حیوان چه چیزی است، چگونه می‌توان آن را گرفت و آیا می‌توان به آن اعتماد کرد؟ بیایید تحقیق کنیم.

سندروم انزواي پدر چیست

این اصطلاح توسط روانپزشک آمریکایی رچارد گاردنر در سال 1985 ابداع شد. او مشاهده کرد که در فرآیندهای طلاق، برخی از کودکان بدون دلیل عینی شروع به متنفر شدن از یکی از والدین می‌کنند. کودک نه تنها تحقیر شده است، بلکه پدر یا مادر را دیو شدن می‌بیند و به آن‌ها جنایت‌های نکرده را نسبت می‌دهد، از دیدار با آن‌ها خودداری می‌کند و از دیدن بیماری یا رنجیدگی آن‌ها خوشحال می‌شود.

دلیل این امر در فرآیند سیستماتیک آموزش توسط والدین دوم است. مادر (گاهی پدر) به کودک می‌گوید: «والدین دیگر دشمن هستند، او خطرناک است، او شما را دوست ندارد، او می‌خواهد شما را دزدی کند/کشته/ترک کند». کودک، به ویژه اگر کمتر از 12 سال باشد، نمی‌تواند این اطلاعات را به طور انتقادی ارزیابی کند. او آن را به عنوان حقیقت می‌پذیرد. تصویر غلطی از جهان شکل می‌گیرد.

تفاوت مهم با خشونت واقعی این است که در سندروم انزواي پدر، هیچ سندی از خشونت وجود ندارد. هیچ ضربه‌ای، هیچ تهدیدی، هیچ بی‌توجهی وجود ندارد. تنها ترس و نفرت است. و ابزار اصلی انزوا، والدین دوم است که کودک را منظم می‌کند.

چرا نیاز به آزمایش سندروم انزواي پدر است

در دادگاه دو موضع برخورد می‌کنند. پدر می‌گوید: «کودک منظم شده است». مادر می‌گوید: «او از پدر می‌ترسد، زیرا او خشن است». چه کسی حق با اوست؟ قاضی روانشناس نیست. او نمی‌تواند به ذهن کودک نگاه کند. نیاز به متخصص است. آزمایش سندروم انزواي پدر برای پاسخ به سه سوال است:

آیا کودک نشانه‌های سندروم انزواي پدر دارد؟ اگر دارد، والدین انزوايی چه کسی است (که منظم می‌کند)؟ آیا انکار والدین دوم مشروع است (یعنی او واقعاً خشن بوده است) یا غیرمستند (یعنی منظم کردن)؟

بدون آزمایش، دادگاه در معرض خطر است که ترس منظم شده را به عنوان خشونت واقعی بپذیرد و والدین بی‌گناه را از حقوق محروم کند. یا برعکس، خشونت واقعی را نادیده بگیرد و فکر کند که این «فقط سندروم است». آزمایش مانند تیغی است که این دو موقعیت را جدا می‌کند.

آزمایش چگونه انجام می‌شود

این فرآیند طولانی است، از دو هفته تا چند ماه. کمیته‌ای از روانشناسان کودک، روانپزشک و گاهی جامعه‌شناس شامل می‌شود. آن‌ها مدارک پرونده، کارت‌های پزشکی، ویژگی‌های مدرسه و پیام‌های والدین را بررسی می‌کنند.

سپس با کودک کار می‌کنند. ملاقات‌های یک به یک، تست‌های تصویری، داستان‌گویی با استفاده از عکس‌ها. متخصص می‌بیند که کودک چگونه به ذکر والدین انزوايی (کسی که او را متنفر می‌کند) واکنش نشان می‌دهد. چشمان او بزرگ می‌شود؟ صدایش بالا می‌رود؟ آیا کودک از عبارات بزرگسالانه‌ای استفاده می‌کند که نمی‌تواند آن‌ها را خودش اختراع کند؟ (مثلاً «تو آزار روانی هستی» در دهان یک دختر هشت ساله)

به طور جداگانه با هر دو والدین مصاحبه می‌کنند. نسخه‌های خود والدین را مقایسه می‌کنند و دنبال تضادها می‌گردند. متخصص می‌تواند تستی برای تعیین قابل دستکاری بودن کودک و تفکر انتقادی او انجام دهد. در موارد پیچیده، از ضبط ویدئویی از دیدار کودک با هر یک از والدین به طور جداگانه و تحلیل رفتار آن‌ها استفاده می‌شود.

نتیجه یک گزارش نوشتاری است. در آن متخصصان پاسخ می‌دهند: آیا سندروم وجود دارد یا نه، چه کسی انزوايی است و چه کسی انزوايی است. و مهم‌تر از همه — توصیه‌ای به دادگاه: بچه را با انزوايی بگذارید، ارتباط با انزوايی را محدود کنید، درمانی را تجویز کنید.

روش‌ها و معیارهای تشخیص

هیچ «دستگاه تشخیص سندروم» جهانی وجود ندارد. اما متخصصان هشت نشانه کلاسیک (به اساس گاردنر) را برمی‌شمارند که به طور ترکیبی تحلیل می‌کنند:

کمپین افترا: کودک مدام والدین انزوايی را سرزنش می‌کند، داستان‌های دروغی می‌سازد. توضیحات ضعیف و نامعقول: وقتی از کودک می‌پرسند «چرا شما پدر را دوست ندارید؟» او پاسخ می‌دهد «او یخچال را باز نکرد» یا «او مادر را تحقیر کرد» که با نفرت ناسازگار است. عدم دوگانگی: کودک یا والدین انزوايی را عاشق می‌کند یا والدین انزوايی را متنفر می‌کند. کودک سالم حتی به والدین بد نیز احساسات ترکیبی دارد. فنومنون فکرکننده مستقل: کودک می‌گوید که هیچ کس او را منظم نکرده است، او خودش همه چیز را اختراع کرده است. و از عبارات بزرگسالانه‌ای استفاده می‌کند که نمی‌تواند آن‌ها را خودش اختراع کند. حمایت خودکار از والدین انزوايی: در هر اختلافی، کودک در کنار والدین انزوايی می‌ایستد، حتی اگر او به وضوح اشتباه کند. عدم احساس گناه به خاطر خشونت به والدین انزوايی: کودک می‌تواند از بیماری یا رنجیدگی والدین انزوايی خوشحال شود بدون هیچگونه احساس گناه. وجود سناریوهای به دست آورده: کودک داستان‌هایی را تکرار می‌کند که نمی‌توانسته آن‌ها را ببیند (مثلاً «پدر مادر را کتک زد»، در حالی که در کشور دیگری زندگی می‌کرد در آن زمان). دشمنی به خانواده والدین انزوايی: کودک نه تنها پدر را متنفر می‌کند، بلکه والدین، خواهران و حتی حیوانات خانگی آن‌ها را نیز متنفر می‌کند.

اگر کودک 5 از 8 نشانه را داشته باشد، احتمالاً سندروم انزواي پدر وجود دارد. متخصص همچنین میزان عدم وجود خشونت واقعی را ارزیابی می‌کند: مدارک را بررسی می‌کند، افراد سوم را مصاحبه می‌کند و مدارک پزشکی را بررسی می‌کند.

چالش‌ها و انتقادات آزمایش

سندروم انزواي پدر در بین طبقه‌بندی‌های بین‌المللی بیماری‌ها (MKB-11) و DSM-5 رسمی نیست. آن در MKB-11 به عنوان «سندروم انزواي پدر» در بخش عوامل مؤثر بر سلامتی قرار دارد، اما نه به عنوان اختلال روانی. این کافی است تا در دادگاه‌ها استفاده شود، اما کافی نیست تا درمان اجباری را تجویز کند.

منتقدان می‌گویند: آزمایش موضوعی است. یک روانشناس سندروم را می‌بیند، روانشناس دیگر آسیب روانی را می‌بیند. هیچ علامت بیولوژیکی یا تصاویر MRI وجود ندارد. علاوه بر این، اتهام به «منظم کردن» می‌تواند به عنوان سلاح علیه مادران و پدرانی که واقعاً آسیب دیده‌اند، استفاده شود. آزاردهنده در دادگاه می‌گوید: «این من نبود که زن را کتک زدم، این او بود که سندروم انزواي پدر را در کودک ایجاد کرده است».

بنابراین دادگاه‌ها به آزمایش با احتیاط نگاه می‌کنند. این مهم، اما نه تنها شواهد است. نیاز به مجموعه‌ای از: شاهدان، ضبط‌های صوتی و تصویری، گزارش‌های سازمان‌های حمایتی.

کسی که آزمایش را انجام می‌دهد و چقدر آن هزینه دارد

آزمایش توسط دادگاه تعیین می‌شود. بر اساس درخواست یکی از طرفین. می‌توان آن را توسط مؤسسات دولتی آزمایشی (مثلاً مرکز آزمایشات قضایی نامی سربسکی) یا سازمان‌های خصوصی با مجوز انجام داد. هزینه در روسیه از 50 تا 300 هزار روبل بسته به پیچیدگی، تعداد افراد مصاحبه شده و منطقه متفاوت است. مدت زمان از 1 تا 6 ماه است.

طرفین که آزمایش را سفارش می‌دهند، هزینه آن را پرداخت می‌کنند. اغلب پدر، زیرا او علاقه‌مند به اثبات منظم کردن است. اگر دادگاه آزمایش را به طور خودجوش تعیین کند، هزینه ممکن است از بودجه (به ندرت) یا بین طرفین تقسیم شود.

نکته مهم: متخصص باید تخصص خود را در اختلافات خانوادگی و سندروم انزواي پدر داشته باشد. یک روانپزشک کودک ممکن است از روش‌ها آگاه نباشد. بنابراین قبل از درخواست، رزومه متخصص را بررسی کنید، از او بپرسید که آیا قبلاً این آزمایش‌ها را انجام داده است، چند بار انجام داده است و آیا موارد قضایی وجود دارد.

چگونه می‌توان برای آزمایش آماده شد

اگر فکر می‌کنید که کودک شما منظم شده است، به طور پیش‌رو عمل کنید. مدارک را جمع‌آوری کنید حتی قبل از دادگاه. مکالمات با مادر را با استفاده از دستگاه ضبط (در جایی که قانون مجاز است) ضبط کنید، پیام‌های پیام‌رسان را حفظ کنید. مواردی را که مادر بدون دلیل به ارتباط با شما اعتراض کرده است را ثبت کنید.

وکيلی را استخدام کنید که در PAS (سندروم انزواي والدین) تخصص دارد. او به شما کمک می‌کند تا درخواستی برای تعیین آزمایش را به طور صحیح تهیه کنید و سازمان‌های آزمایشی خاصی را که به آن‌ها اعتماد دارد، پیشنهاد می‌دهد.

مهم‌ترین چیز این است که خود را تحریک نکنید. اگر کودک در دیدار با شما بدرفتار باشد، فریاد نزنید. با دوربین ضبط کنید. اگر وضعیت از کنترل خارج شد، آرام بروید. وظیفه شما این است که به متخصص نشان دهید که شما خطرناک نیستید و شما خشن نیستید. و تحریکات مادر فقط نشان می‌دهد که منظم کردن وجود دارد.

و به یاد داشته باشید: آزمایش استرس‌زا برای کودک است. کودک می‌تواند به متخصص دروغ بگوید، می‌تواند گریه کند، می‌تواند شما را متهم کند. فشار نیاورید. به متخصصان اعتماد کنید.

چه کاری می‌توان کرد اگر آزمایش نشان داد که منظم کردن وجود دارد

استاندارد طلایی درمان سندروم انزواي پدر تغییر مکان زندگی کودک به والدین انزوايی و محدود کردن ارتباط با والدین انزوايی است. بله، تناقض: تا اینکه کودک بتواند توانایی دوست داشتن هر دو والدین را بازگرداند، او باید از کسی که او را منظم کرده است، گرفته شود.

در عین حال، درمان خانوادگی تجویز می‌شود: روانشناس با کودک، با هر دو والدین به طور جداگانه و سپس با هم کار می‌کند. هدف از بین بردن نصب‌های غلط و بازیابی پیوند سالم است. درمان می‌تواند یک سال و بیشتر طول بکشد.

در روسیه دادگاه‌ها به ندرت به اقدامات رادیکال مانند انتقال کودک به والدین انزوايی می‌پردازند. معمولاً دستور می‌شود که والدین انزوايی به روانشناس اجباری مراجعه کنند و از ارتباط با والدین انزوايی «ممانعت کنند». اما اگر منظم کردن اثبات شده و شدید است (کودک سال‌ها قبل از پدر دیدار نکرده است، مادر نام کودک را تغییر داده است، مکان زندگی او را مخفی کرده است)، ممکن است انتقال حضانت نیز انجام شود. این عمل وجود دارد، اما نادر است.

در خارج از کشور سخت‌تر است. در ایالات متحده، اسرائیل و برزیل والدین انزوايی ممکن است از حضانت محروم شوند، به حبس محکوم شوند (به دلیل عدم احترام به دادگاه) یا به برنامه‌های توانبخشی فرستاده شوند. در اروپا نیز مواردی وجود دارد، اگرچه کمتر است.

آیا می‌توان آزمایش را چالش کرد

بله. نتیجه متخصص — نه حقیقت در آخرین مرحله. قاضی آن را به طور برابر با سایر شواهد ارزیابی می‌کند. اگر فکر می‌کنید که آزمایش به طور نادرستی انجام شده است (متخصص منفعت‌طلب بوده است، روش‌های نادرست استفاده کرده است، واقعیت‌های خشونت واقعی را در نظر نگرفته است)، درخواست کنید که آزمایش مجدد انجام شود. در کمیته دیگری.

اگر دادگاه درخواست برای آزمایش مجدد را رد کند، در دادخواست تجدید نظر به آن اشاره کنید و نقضها را بیان کنید. همچنین می‌توانید یک متخصص مستقل برای بررسی نتیجه نهایی درخواست کنید. این جایگزین آزمایش نیست، اما دادگاه می‌تواند نظر او را به عنوان مشاوره در نظر بگیرد.

مهم است: چالش کردن آزمایش دشوار است اگر آن در مؤسسه دولتی با اعتبار بلندمدت انجام شده باشد. چالش کردن آزمایش خصوصی آسان‌تر است، به ویژه اگر نقضهایی در فرمت آن پیدا کنید.

آینده آزمایش سندروم انزواي پدر

علاقه به PAS در حال افزایش است. در سال 2026 در روسیه
© library.tj

Permanent link to this publication: