Święte miasta: antropologia przestrzeni sakralnej
Święte miasto to nie tylko miejscowość z budynkami religijnymi. To złożony fenomen kulturowo-geograficzny, gdzie topografia jest nadawana metafizycznym znaczeniom, a przestrzeń jest organizowana zgodnie z zasadami kosmologii. Jego powstanie i rozwój podlega uniwersalnym wzorcам badanym przez antropologię, teologię i semiotykę kultury.
Archetypiczne podstawy: miasto jako mikrokosmos
Praktycznie we wszystkich tradycjach święte miasto jest myślone jako odzwierciedlenie porządku niebieskiego na ziemi, oś świata (axis mundi) i miejsce pokonania chaosu.
Archetyp kosmologiczny. Planowanie często odtwarza mandalę lub mandalę — sakralną schemę geometryczną istnienia wszechświata. Na przykład:
Pekin (Zakazane Miasto) został zbudowany zgodnie z zasadami chińskiej kosmologii z wyraźnym orientowaniem w stronach świata, gdzie pałac cesarski znajduje się w centrum wszechświata.
Moskwa (historyczny ośrodek) rozszerzał się koncentrycznie od Kremla, który był postrzegany jako «miasto środkowe», duchowy i polityczny ośrodek Świętej Rusi.
Bagan (Mjanma) — ogromny kompleks tysięcy pagód na równinie, symbolizujący buddyjską wszechświat.
Topografia objawienia. Święty status jest przypisywany miejscom, gdzie, zgodnie z mitem, pojawiło się bóstwo, cud lub założenie kultu. To nie wybór ludzi, ale «odznaczanie» samego miejsca.
Jeruzalem: miejsce ofiary Abrahama (góra Moria), Hrama, Golgofy.
Mekka: czarny kamień (al-Hajar al-Aswad), dany, zgodnie z tradycją, Abrahamowi (Ibrahimowi) aniołem Gabrielem (Dżibrilem).
Lourdes (Francja): grota Massabielle, gdzie w 1858 roku Bernadettte Soubirous ujrzała Matkę Bożą.
Funkcje świętego miasta: od rytuału do politykiCentrum pielgrzymek (Tirtha). Główna praktyczna funkcja — być celem rytualnej podróży. Pielgrzymka (hajj, jatra, kamo) — to praktyka ciała, fizyczne przemieszczanie się do centrum, mające znaczenie oczyszczające i przekształcające.
Varanasi (Benares) dla hinduistów — miasto na świętej rzece Ga ...
Читать далее