Çocuklar neden saklambaç oynamayı sever: evrimsel psikoloji, bilişsel gelişim ve sosyal eğitim Giriş: evrensel bir fenomen Saklambaç, dünyadaki en eski ve yaygın çocuk oyunlarından biridir ve tüm kıtalardaki kültürlerde görülür. Yaklaşık 1,5 ila 7-8 yaş arasındaki çocuklar için çekiciliği sadece basit bir eğlence değil, karmaşık bir psikolojik, bilişsel ve sosyal nedenler bütünüdür. Bu oyun, çocuğun beynini ve sosyal zekasını geliştiren, gelişimin önemli aşamalarını kapsayan bir tür antrenmandır. Evrenselliği, derin evrimsel köklere işaret eder. 1. Bilişsel devrim: «nesne sürekliliği» antrenmanı Jean Piaget’nin gelişim teorisine göre, bebeklikteki temel bilişsel başarı, nesne sürekliliği (object permanence) kavramının oluşmasıdır — yani bir nesnenin veya kişinin görünmediğinde bile var olmaya devam ettiğinin anlaşılması. Bu yeti 1,5-2 yaş civarında gelişir. Saklambaç oyunu, bu ilkenin canlı bir deneyidir. Anne veya baba yüzünü elleriyle kapatarak «saklanırken» sonra «Coucou!» diyerek ortaya çıktığında, bebek yeni zihinsel modelinin doğrulanmasından dolayı sevinç yaşar: «Ebeveyn yok olmadı, sadece geçici olarak gizlendi». Daha sonra klasik saklambaçta çocuk, bu becerinin daha karmaşık bir formunu geliştirir: arayan/saklanan kişinin zihinsel imajını tutma, onun hareketlerini tahmin etme («Nerede olabilir?»), kendi saklanma yerini planlama. Bu, çalışma belleğini ve mekansal düşünceyi geliştirir. Örnek: Bu yüzden küçük çocuklar belirli bir yaşa kadar genellikle çok etkisiz saklanırlar — sadece gözlerini kapatır ya da başlarını yastığın altına saklarlar, tüm vücut görünür halde kalır. Onlar için «görünmez olmak» kelimenin tam anlamıyla «görmemek» demektir. Bu, soyut saklanma anlayışının henüz gelişmekte olduğunun göstergesidir. 2. Kaygı yönetimi ve ayrılmayı öğrenme Saklambaç, ayrılma ve yeniden birleşmenin güvenli ve dozlu bir modelidir. Oyun sürecinde çocuk, önemli bir yetişkin veya arkadaşlarının kısa süreli «kaybını» yaşar, ardından neşeli ve öngörülebilir bir dönüş ... Читать далее