ببخشید — کلمه‌ای ساده که برای برخی از مردم تقریباً غیرقابل گفتار است. ممکن است سال‌ها با کسانی که دوست دارند، صحبت نکنند، شغل خود را از دست بدهند، خانواده خود را از هم بپاشند، اما همچنان نتوانند این کلمه کوتاه «ببخشید» را از خود بیرون بیاورند. چه چیزی پشت این چیست؟ غرور؟ ترس؟ اختلال روانی؟ شخصیت فردی که از ببخشیدن امتناع می‌کند، ساختار پیچیده‌ای دارد. و برای درک او باید به عمیق‌ترین لایه‌های شخصیت او نگاه کرد.

نارسیس: من کامل هستم، بنابراین نمی‌توانم اشتباه کنم

رایج‌ترین نوع شخصیت فردی که از ببخشیدن امتناع می‌کند، نارسیسی است. نارسیس به واقع به استثنایی بودن خود ایمان دارد. برای او اعتراف به اشتباه به معنای این است که او نه خدا، بلکه یک انسان عادی است. این غیرقابل تحمل است. بنابراین نارسیس واقعیت را بازنویسی می‌کند: «این تو بود که مرا تحریک کردی»، «من شوخی کردم، اما تو نفهمیدی»، «تو خیلی حساس هستی». او حتی اگر شواهد واضح باشند، از ببخشیدن امتناع می‌کند. به جای ببخشیدن، او احساسات قربانی را بی‌ارزش می‌کند. زندگی با چنین فردی به معنای این است که همیشه در مورد خود شک کنید.

پرفسکینو: اشتباه = فاجعه

برای پرفسکینو اشتباه نه تنها یک اشتباه است. این فروپاشی تصویر ایده‌آل خود است. او به اینقدر از این که ناقص باشد، می‌ترسد که امکان اشتباه را انکار می‌کند. اگر پرفسکینو به شما برخورد کرده باشد، او بیشتر می‌گوید «تو پایم را زدی»، تا «ببخشید». ببخشیدن برای او به معنای اعتراف به بی‌ارزشی خود است. پرفسکینو‌ها معمولاً از اضطراب و استرس مداوم فرسوده می‌شوند. ناتوانی آنها از ببخشیدن به عنوان یک محافظت از نقدهای داخلی است که واپسین بار آنها را آزار می‌دهد.

شخصیت نوع «قربانی»: همیشه آزار دیده

جالب است که شخصیتی که خود را قربانی می‌داند، نیز از ببخشیدن امتناع می‌کند. چرا؟ زیرا او فکر می‌کند که جهان همیشه به او حمله می‌کند و هر عمل او یک خوددفاع است. «بله، من بدرفتار شدم، اما مرا تحریک کردند». «من دیر رسیدم، زیرا افسردگی دارم». او مسئولیت نمی‌پذیرد و به دنبال بهانه است. ببخشیدن برای او به معنای این است که باور کند که او اشتباه کرده است، که این به نقشه جهان او (من همیشه آزار دیده‌ام) آسیب می‌زند. با چنین افرادی سخت است زیرا آنها هرگز رفتار خود را تغییر نمی‌دهند.

شخصیت اجتماعی‌پات: بی‌توجه به احساسات دیگران

اجتماعی‌پات (اختلال شخصیت دиссوسیال) هیچ نوع همدلی ندارد. او می‌داند که او صدمه زده است، اما به او اهمیتی نمی‌دهد. برای او ببخشیدن یک ابزار مانیپولاتیو است، اما اگر او فایده‌ای در آن نمی‌بیند، از ببخشیدن امتناع می‌کند. برخلاف نارسیس، اجتماعی‌پات خود را کامل نمی‌داند، او فقط به آن بی‌توجه است. او می‌تواند ببخشد اگر این به او تخفیف دهد یا از زندان فرار کند. اما ببخشیدن صادقانه از او انتظار نمی‌رود.

افرادی با سطح بالا از شرم

این افراد کسانی هستند که در کودکی مورد تحقیر قرار گرفته‌اند. آن‌ها به اینقدر از اشتباهات خود خجالت می‌کشند که آن‌ها را انکار می‌کنند. شرم مانع از ببخشیدن می‌شود: گفتن «ببخشید» به معنای این است که دوباره آن شرم را تجربه کنند. این افراد معمولاً به نظر می‌رسند که خودپسند و سرد هستند، اما در واقع تنها در حال محافظت هستند. آن‌ها به کمک یک روان‌درمانگر نیاز دارند تا یاد بگیرند که عمل خود را از شخصیت خود جدا کنند.

شخصیت اقتدارگرا: ضعف برای من نیست

فردی با شخصیت اقتدارگرا (معمولاً در میان مدیران، نظامیان، پلیس‌ها) ببخشیدن را نشان‌دهنده ضعف می‌داند. «اگر من ببخشم، زیردستان من دیگر نمی‌ترسند». او بر اساس اصل «کسی که قوی‌تر است، حق با اوست» زندگی می‌کند. در تصویر جهان او، باید کسی که شکست خورده باشد، ببخشد. جالب است که او ممکن است در حضور افراد بالاتر درخواست ببخشیدن با تعظیم کند، اما در حضور افراد مساوی یا زیردستان هرگز. این یک ویژگی شخصیت نیست، بلکه یک ماسک اجتماعی است.

فردی با کمبود نظریه روانی

برخی از افراد نمی‌توانند در جای دیگران بایستند. آن‌ها نمی‌فهمند که کلمات یا اعمال آن‌ها ممکن است کسی را آزار دهند. این ممکن است در افراد مبتلا به اوتیسم، اختلال شیزوئید یا فقط در صورت آموزش ضعیف باشد. آن‌ها از ببخشیدن امتناع می‌کنند زیرا نمی‌فهمند که چرا باید ببخشند. اگر به آن‌ها بگویید «وقتی تو...، من را آزار دادم"، آن‌ها به واقع تعجب می‌کنند. برخلاف نارسیس یا اجتماعی‌پات، آن‌ها بد نیستند، بلکه فقط نادانسته‌اند. می‌توان آن‌ها را از طریق الگوهای خاص به ببخشیدن آموزش داد.

چگونه با فردی که از ببخشیدن امتناع می‌کند، ارتباط برقرار کنیم

اگر برای شما مهم است که روابط خود را حفظ کنید، منتظر ببخشیدن نباشید — شما آن را نخواهید دید. سعی کنید مکالمه را به سطح راه‌حل‌ها منتقل کنید: «تو از ببخشیدن امتناع می‌کنی، اما می‌توانی از این به بعد این کار را نکنی؟». گاهی اوقات جمله‌ای مانند «من احساس درد کردم، می‌خواهم بدانی» کمک می‌کند. بدون درخواست ببخشیدن. اگر فرد سمی است و آماده به تغییر نیست، به فکر فاصله رفتن باشید. شما نمی‌توانید از کسانی که احساسات شما را نمی‌رسانند، تحمل کنید.

آیا می‌توان فردی را که از ببخشیدن امتناع می‌کند، تغییر داد

اگر ریشه مشکل در اختلال روانی (نارسیسم، اجتماعی‌پات) باشد، تغییرات کم احتمال است. این افراد معمولاً به روان‌درمانگر مراجعه نمی‌کنند. اگر دلیل شرم یا کمبود همدلی (در گستره اوتیسم) باشد، ممکن است تغییرات ممکن باشد. فرد می‌تواند ببخشیدن را به عنوان یک رитуال یاد بگیرد، حتی اگر احساس گناه نکند. با گذشت زمان این می‌تواند به یک عادت تبدیل شود. اما برای شروع، او باید خودش بخواهد تغییر کند.

ناتوانی در ببخشیدن نه تنها یک «بدرفتاری» است. این یک نشانه از مشکلات عمیق است. و قبل از اینکه آنها را محکوم کنید، سعی کنید دلیل را درک کنید. اما اگر شما بارها و بارها به دیوار برخورد می‌کنید، به یاد داشته باشید: شما حق دارید احترام داشته باشید. و گاهی اوقات تنها راه درست، این است که بروید.

Permanent link to this publication: