محاکمه حیوانات: از حقوقی دوران میانه‌آسیا تا معضلات بیواتیک معاصر

مقدمه: قانون به عنوان بازتاب تصویر انسان‌محوری جهان

محاکمه حیوانات یکی از خنده‌دارترین و در عین حال عمیق‌ترین پدیده‌های تاریخ حقوق است. این عملکرد، که از قرن سیزدهم تا هجدهم در اروپا رشد کرده بود، نه ابسورس بود و نه نشان از دیوانگی جمعی. این یک پروسه منطقی در پارادایم خود بود که از دیدگاه توکولوژیکی‌ای ناشی می‌شد، جایی که تمام جهان به عنوان یک سیستم وارسته‌ای در نظر گرفته می‌شد که زیر قوانین الهی قرار دارد. حیوانی که نظم اجتماعی را نقض کرده بود (کشتن انسان، خراب کردن محصول)، نه به عنوان یک مصیبت طبیعی، بلکه به عنوان یک عامل ناشناس، دارای گناه اخلاقی در نظر گرفته می‌شد. محاکمه‌های فعلی حیوانات — بیشتر یک استعاره یا فرآیندهای رسانه‌ای هستند که ترس و نگرانی جامعه را در مورد زیست‌محیط و بیواتیک نشان می‌دهند.

بخش 1: محاکمات در دوران میانه‌آسیا و جدید — یک پروسه سخت‌گیرانه

این عملکرد بیشتر در فرانسه، سوئیس، آلمان و ایتالیا رایج بود. فرآیندها به دو دسته світانی (بر اساس حقوق مدنی یا جنایی) و کلیسایی (اینکوسیتی) تقسیم می‌شدند. حیوانات با رعایت تمامی فرمولارها محاکمه می‌شدند: با تعیین وکیل (بیشتر به هزینه دولت)، دعوت از شاهدان، نگارش پرونده و صدور حکم.

نوعیت پرونده‌ها:

پرونده‌های جنایی حیوانات خانگی. بیشتر به خاطر کشتن یا آسیب رساندن به کودکان به خاطر خوک‌ها محاکمه می‌شدند. خوک‌ها به عنوان حیوانات نیمه آزاد در شهرهای میانه‌آسیا، دلیل بسیاری از حوادث بودند.

مثال: معروف‌ترین پرونده — محاکمه خوک در فالز (نورماندی، 1386). خوکی که صورت و دست یک نوزاد را شکست، به عنوان قاتل شناخته شد، با لباس انسانی پوشیده شد، به دار آویخته شد. این یک عمل عمومی برای بازسازی عدالت و ترساندن بود.

محاکمات کلیسایی حیوانات مضر. موش‌ها، ساراچو، کرم‌های لارو، موش‌های جعلی از کلیسا طرد می‌شدند یا به انفصال از کلیسا محکوم می‌شدند به دلیل نابود کردن محصول. در اینجا محاکمه به عنوان یک مراسم حقوقی-مجانی برای اخراج «نیروی ناپاک»، که به جامعه مسیحی صدمه می‌زند، عمل می‌کرد.

مثال: در سال 1519 در شهر گلو (سوئیس) وکیل پییر شامبه علاقه‌مند به منافع... موش‌ها در دادگاه بود. او به طور قوی ثابت کرد که مشتریان او به دلیل دلیل موجه (خطر کشته شدن توسط گربه‌ها در راه) به دادگاه نیامده‌اند، بنابراین فرآیند صدور حکم را به تأخیر انداخت.

محاکمات حیوانات غیرمستند. دادگاه می‌توانست یک زنگ، که به دلیل سقوط و کشتن انسان، به حکم نابود کردن یا «از بین رفتن» محکوم شود، یا یک ارابه، که یک کودک را زیر برده، به حکم محکوم شود. این نشان‌دهنده یک ایده باستانی در مورد «مسئولیت قائل شدن» یک شیء است که به عنوان ابزار آسیب رسان عمل می‌کند.

مبنای حقوقی: بر اساس قانون رومی (قانون آکوئیلیا در جبران خسارت) و قانون کانونی قرار دارد. حیوان به عنوان مالکیت در نظر گرفته می‌شود که خسارت وارد کرده است، اما پروسه محاکمه آن را با مسئولیت کیفری برخورد می‌کند. حکم به قتل حیوان مالکیت به عنوان یک شکل عمومی از جبران گناه، که شرارت را از جامعه برطرف می‌کند و از انتقام خانواده‌ی آسیب دیده جلوگیری می‌کند، است.

بخش 2: ریشه‌های فلسفی و الهی

این عملکرد بر چند مفهوم کلیدی استوار است:

باور به نظم طبیعی جهانی (کیهان)، که توسط خداوند تنظیم شده است، جایی که نقض هر موجودی از قوانین گناه است.

نظریه حیوانات به عنوان موجوداتی که تحت تحریک شیطان هستند. مضران معمولاً به عنوان فرستاده‌های شیطان در نظر گرفته می‌شوند.

ایده گناه جمعی و پاکسازی. محاکمه حیوانی مجرم به عنوان یک عمل عمومی از کاتارسیس، بازسازی هارمونی نقض شده است. بدن حیوان گاهی با رитуال‌های خاصی دفن می‌شود، مانند یک مجرم انسانی.

بخش 3: پایان این عملکرد و گذار به معاصر

در قرن هفدهم و هجدهم، محاکمه حیوانات تحت تأثیر روشنگری و انقلاب علمی به تدریج کاهش یافت. رنه دکارت با مفهوم حیوانات به عنوان «ماشین‌ها» (آوتوماتا)، که بی‌روح و بدون عقل هستند، امکان گناه آنها را رد می‌کند. قانون به سمت سکولار و منطقی حرکت کرد. آسیب‌هایی که توسط حیوانات وارد می‌شود، فقط از طریق مسئولیت مالی صاحب بررسی می‌شود. آخرین پرونده‌های معروف به اواسط قرن نوزدهم (مورد یک گاو، که در سال 1864 در سوئیس به دار آویخته شد) برمی‌گردد.

بخش 4: معاصر — محاکمه به عنوان استعاره و دیالوگ بیواتیک

در قرن بیست و یکم، «محاکمه‌های» حیوانات به شکل کاملاً متفاوتی بازپدید شده‌اند:

پرونده‌های دادگاهی برای اعطای حقوق قانونی به حیوانات. این مهم‌ترین شکل معاصر است. موضوع این نیست که حیوان را مجازات کنیم، بلکه آن را به عنوان یک شخصیت حقوقی شناخته کنیم (حبس بدنی). نمونه معروف — مجموعه‌ای از پرونده‌ها در آرژانتین و ایالات متحده در مورد درخواست سازمان‌های حفاظت از حقوق حیوانات برای شناخت اورانگوتان، شامپانزه یا فیل به عنوان «شخصیت غیرانسان» با حق آزادی از زندانی غیرقانونی (در باغ وحش یا آزمایشگاه). اگرچه بیشتر این درخواست‌ها رد می‌شوند، اما آنها سیستم حقوقی را به فکر فرو می‌اندازند که چه کسی حق قضاوت دارد؟ فقط انسان‌ها؟ این درخواست‌ها باعث می‌شوند که سیستم حقوقی به مرزهای مفهوم «شخصیت» فکر کند.

محاکمات رسانه‌ای و عمومی. جامعه به عنوان قاضی در موارد مهمی که حیوان به انسان صدمه می‌زند (مثل حمله سگ‌های جنگی) عمل می‌کند. درخواست‌های اعدام به عنوان یک عمل ناامیدانه برای بازپس‌گیری کنترل بر طبیعت، که دوباره به عنوان تهدید در نظر گرفته می‌شود، تبدیل می‌شود.

محاکمات نمادین بر گونه‌ها. در سال 2010 در هند یک محاکمه نمادین بر علیه انسان به دلیل جنایات علیه دلفین‌ها و نهنگ‌ها برگزار شد، جایی که قاضیان فلسفی و محیط‌زیست حکم می‌دادند. این یک شکل عمومی از عمل بیواتیک است که پارادایم سنتی را معکوس می‌کند.

محاکمات بر صاحبان. امروز مسئولیت حقوقی واقعی برای اقدامات حیوانات کاملاً بر صاحب است. دادگاه‌ها در مورد درخواست‌های جبران خسارت وارد شده توسط حیوانات و مورد بدرفتاری با خود حیوانات بررسی می‌کنند. این نشان‌دهنده تغییر پارادایم است: حیوان از شخصیت جرم تبدیل به موضوع حفاظت می‌شود.

مثال معاصر: در سال 2015 در آرژانتین دادگاه صادر کرد که شامپانزه به نام سسیلیا، که در باغ وحش نگهداری می‌شد، یک «شخصیت غیرانسان» است و حق آزادی دارد. او را در پارک وحشی آزاد کردند. این تصمیم، اگرچه به عنوان یک قاعده عمومی حقوقی شناخته نشد، اما یک ميله تاریخی در حرکت برای وضعیت حقوقی حیوانات بالاتر است.

نتیجه‌گیری: از نظم حقوقی جادویی به حقوق زیست‌محیطی

تاریخ محاکمه حیوانات یک راه از انسان‌سازی طبیعت به قانونی‌سازی اخلاق زیست‌محیطی است. اگر محاکمه میانه‌آسیا به دنبال تسخیر طبیعت از طریق حکم قتل «عامل گناهکار» است، محاکمه‌های معاصر به دنبال گنجاندن طبیعت در میدان حقوقی، اعطای حقوق و حفاظت از آن است.

محاکمه میانه‌آسیا یک مراسم پاکسازی جامعه بود، محاکمه معاصر بیشتر یک بحث در مرزهای این جامعه است: چه کسی حق قضاوت دارد؟ فقط انسان‌ها؟ هر دو پدیده، که از قرن‌ها جدا هستند، در یک چیز مشترک هستند: آنها آینه‌ای از ترس‌ها، ارزش‌ها و دیدگاه‌های انسان‌ها در مورد مکان خود در جهان هستند. آنها نشان می‌دهند که چگونه قانون، این ساختار به نظر می‌رسد که منطقی است، همیشه عمیقاً ریشه‌کن در افسانه‌های فرهنگی و مبانی فلسفی دوره است.

Permanent link to this publication: