در اوایل قرن بیستم، زمانی که جهان تحت تأثیر انقلابها قرار داشت و سرمایهداری لگیک سخت خود را نشان میداد، یک نفر پیشنهاد داد که به تاریخ بشریت از زاویهای کاملاً غیرمنتظره نگاه کنیم. نه از طریق مبارزه طبقاتی، نه از طریق تغییر فرماسیونها، بلکه از طریق سازماندهی. آلکساندر آلكساندروویچ بگدانوف — فیلسوف، اقتصاددان، پزشک، انقلابی و خالق علم سازماندهی عمومی — معتقد بود که کلید آینده نه در تغییر مالکیت، بلکه در بازسازی خود روشی که مردم به طور مشترک کار میکنند، جهان را میشناسند و خود را مدیریت میکنند، نهفته است. ایدههای او درباره کوپراتیوها و سازماندهی کار، که بسیاری از زمان خود جلوتر بودند، امروز به طرز شگفتانگیزی امروزی به نظر میرسند.
بگدانوف شروع به کار کرد به عنوان یکی از رهبران بلاگویسم، اما در نهایت راه خود را با لنین جدا کرد. دلیل این اختلاف دیدگاهها درباره نحوه ساخت سوسیالیسم بود. برخلاف لنین که بر روی تسخیر قدرت و دیکتاتوری پرولتاریات شرط بست، بگدانوف قدرت اصلی را در همکاری کارگران دید. در سالهای انقلابی، او علیه پیشداوری ریشهدار در چپها علیه کوپراتیوها سخن گفت.
بسیاری از انقلابیون آن زمان کوپراتیوها را از بالا به پایین نگاه میکردند. آنها فکر میکردند که این کار «عملیاتی کوچکتر»، مرتبط با محاسبات تجاری و سازشها، میتواند افق دید کارگر را باریک کند، ایدهآلism جنگی او را تضعیف کند. آنها کوپراتیوها را به عنوان اپورتونیستهایی میدیدند که در کارهای کوچک و بیاهمیت مشغول هستند و به ایدههای بالاتر مبارزه طبقاتی بیتفاوت هستند.
بگدانوف این تحقیر را به شدت رد کرد. او ثابت کرد که کار در کوپراتیو به کارگر معنای دیگری میدهد و ارزشی جدید، نه تجاری کوچکتر، بلکه اجتماعی جدی. برای او کوپراتیو نه یک کار فرعی، بلکه مدرسه مستقیم سوسیالیسم بود. دقیقاً در کوپراتیو کارگر یاد میگیرد که وظایف مشترک را به طور مستقل حل کند، کار مشترک را مدیریت کند، ارتباط بین کار خود و خیر عمومی را ببیند. بگدانوف نزدیکبینی رهبرانی که در همکاری کارگران بنیان جدید آگاهی را نمیدیدند، را مسخره میکرد.
دیدگاههای بگدانوف درباره کوپراتیوها تنها بخشی از برنامه بزرگ او برای ایجاد علم سازماندهی عمومی، که آن را تکتولوژی نامید، بود. او هدفی را برای خود قرار داد که حتی امروز نیز به خاطر شجاعتش شگفتانگیز است: یافتن اصول یکپارچه سازماندهی که در طبیعت، جامعه، فناوری و تفکر کار میکنند.
نقطه شروع تعلیم او ساده و رادیکال بود: هر فعالیت انسانی به طور ذاتی سازماندهیکننده یا دشمن سازماندهی است. او اظهار داشت که هر فرآیندی — چه ساختن کارخانه، کشف علمی یا حتی خلاقیت هنری — میتوان به عنوان فرآیند سازماندهی در نظر گرفته شود. ایده او این بود که همه علوم انسانی، بیولوژیکی و فیزیکی را در یک سیستم دانشی واحد بر اساس جستجوی اصول سازماندهی مشترک یکپارچه کند.
این رویکرد بگدانوف را یکی از پیشگامان رویکرد سیستماتیک در علم مدرن قرار داد. او مفهوم مجموعه سازماندهی شده را معرفی کرد که به معنای سیستم مدرن است. او قانون کمترین را بیان کرد که میگوید: استحکام کل زنجیره توسط ضعیفترین حلقه تعیین میشود. او همچنین ایدههایی را پیشبینی کرد که بعداً در کibernاتیک و نظریه مدیریت توسعه یافتند.
برای بگدانوف سازماندهی کار نه به سادگی به طرحهای فنی محدود میشود. آن را با عمق انسانی و فرهنگی پر از معنا پر کرد. او معتقد بود که سوسیالیسم نه تنها یک سیستم اقتصادی جدید است، بلکه بازسازی کل جامعه به نوع اصلی خود، به شکل و شبیه خود. و این نوع جدید جامعه باید از یک فرهنگ جدید — فرهنگ پرولتری — متولد شود که پر از روح همکاری کارگرانه است.
بگدانوف معتقد بود که طبقه کارگر نهفتهای از تمدن جدید را حمل میکند. او با طبقه بورژوازی که فردگرایی و رقابت را بیگانه میداند، متفاوت است. طبیعت او کار جمعی، همبستگی و همکاری است. هنری که به طبقه پرولتری نیاز دارد، باید هنری جمعیست، که مردم را در روح عمیق همبستگی، همکاری دوستانه و برادری مبارزان و سازندگان پرورش میدهد.
او وظیفه سوسیالیسم را در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این
© library.tj
Новые публикации: |
Популярные у читателей: |
Всемирная сеть библиотек-партнеров: |
![]() |
Контакты редакции |
О проекте · Новости · Реклама |
Цифровая библиотека Таджикистана © Все права защищены
2019-2026, LIBRARY.TJ - составная часть международной библиотечной сети Либмонстр (открыть карту) Сохраняя наследие Таджикистана |
Россия
Беларусь
Украина
Казахстан
Молдова
Таджикистан
Эстония
Россия-2
Беларусь-2
США-Великобритания
Швеция
Сербия