آب و هوا و دین: از الهیات جوی به اخلاق زیستی

مقدمه: طبیعت به عنوان پیام

رابطه بین آب و هوا و آیین‌ها یکی از قدیمی‌ترین و بنیادی‌ترین رابطه‌ها است. پدیده‌های آب و هوایی مانند بارش باران، خشکسالی، رعد و برق، سیل و تغییر فصل‌ها برای انسان‌های باستان نشان‌دهنده اراده الهی بودند. به همین دلیل، آیین به عنوان یک سیستم تفسیر و مدیریت روابط با نیروهای طبیعی قدرتمند شکل گرفت که بقا به آنها وابسته بود. آب و هوا تنها زمینه نیست، بلکه یک مشارکت‌کننده فعال در گفتگو مقدس است که آئین‌ها، رituals، اخلاق و اقیانوس‌نما را شکل می‌دهد.

آب و هوا به عنوان معماری خدایان و افسانه‌ها

شرایط آب و هوایی به طور مستقیم تعیین می‌کرد که کدام خدایان را می‌پرستیدند و چگونه آنها را تصور می‌کردند.

تمدن‌های کشاورزی (مصر، مصر، حانان): در مناطقی که زندگی به جریان رودخانه‌ها یا بارش‌های به موقع وابسته بود، خدایان باروری، آب و طبیعت مرده و زنده به عنوان خدایان مرکزی شدند. تاموز شمر، عثوریس مصری، بعل فنیقیه — همه آنها می‌میرند (به عنوان نماد خشکسالی یا زمستان) و برمی‌خیزند (با آمدن باران یا جریان رودخانه). همسران آنها (اینانا/ایشتر، ایسیدا، آنات) به عنوان الهه زمین و باروری آنها را جستجو می‌کردند و بازمی‌گرداندند، که نشان‌دهنده امید ناامیدانه به چرخه‌ای بود. رituals، اغلب اورگاستیک، برای تحریک جادویی باروری زمین بودند.

تمدن‌های خشک‌سالی‌های کوهستانی (یونان باستان، ایران): در مناطقی که آب کم بود و توفان‌ها پدیده‌ای ترسناک و وحشتناک بودند، خدای توفان و خدای آسمان به عنوان خدای اعلی‌مقدس شد: زئوس یونانی، پراون هندواروپایی، تیشوب هتت. او باران را به عنوان بخشش می‌رساند و توفان را به عنوان خشم می‌رساند.

قوم‌های کوچ‌نشین مراتع: در شرایطی که آنها در فضای باز و بی‌پایان بودند و وابسته به وضعیت مراتع بودند، فرهنگ مونوتئیستیک یا گنوتئیستیک به عنوان خدای آسمان به عنوان خدای اعلی‌مقدس و اغلب بی‌شخصی (تنگری در تورک‌ها و مغول‌ها) توسعه یافت. آب و هوا در اینجا خدای مدیر آب و هوا را شکل نمی‌داد، بلکه یک شروع بالا و انتزاعی را شکل می‌داد که نظم و سرنوشت را نمادینه می‌کند.

نکته جالب: باستان‌شناسان و متخصصان آب و هوا بین فاجعه‌های آب و هوایی بزرگ و افزایش فعالیت‌های مذهبی یا تغییر آیین‌ها رابطه یافتند. به عنوان مثال، از دست رفتن آتشفشان در جزیره تیرا (سانتورینی) در سال ۱۷۰۰ قبل از میلاد، که سونامی و زمستان وولکانیک ایجاد کرد، ممکن است نمونه‌ای از افسانه آتالانتیس باشد و بر بحران‌های مذهبی در کرت مینوی و مصر تأثیر بگذارد. و خشکسالی طولانی مدت در سال ۲۲۰۰ قبل از میلاد ممکن است به سقوط امپراتوری باستان در مصر و امپراتوری آکاد در ميسوپوتاميا کمک کند و در افسانه‌های «عصیان الهی» منعکس شود.

ریتوال‌ها به عنوان مدیریت آب و هوا

پرستش مذهبی در واقع یک نظریه مدیریت آب و هوا بود.

دعا برای باران (و توقف آن) در تقریباً همه فرهنگ‌های کشاورزی وجود دارد. به عنوان مثال، در یهودیت، باران در زمین اسرائیل به طور مستقیم با پرهیزگاری مردم مرتبط بود، و خشکسالی به عنوان گناه. درج باران (تافیلات ها-گیشیم) و رطوبت (تال) در دعا روزانه — ورود مستقیم عامل آب و هوایی به مراسم.

قربانی‌ها، به ویژه قربانی‌های خونی، اغلب به عنوان «تغذیه» الهه برای حفظ نظم جهان و آب و هوا تفسیر می‌شدند. قربانی‌های آztک به خدایان خورشید و باران — نمونه‌ای از این منطق.

جشن‌های تقویمی تقریباً همیشه به نقاط کلیدی سال کشاورزی (سواحل خورشید، برابری‌های زمستانی) وابسته بودند و هدف آنها تضمین انتقال طبیعت به فاز بعدی بود. ميلاد مسیحی، که با سواحل زمستانی ترکیب شده است، و عید پاک با برابری‌های بهاری و بیداری طبیعت.

فاجعه‌های آب و هوایی و تئودسی: سوال از بدی

فاجعه‌های طبیعی سوال بسیار دشواری را برای آیین‌ها پیش می‌گذارند: اگر خدا (یا خدایان) نیک و قوی هستند، چرا او اجازه می‌دهد که انسان‌های بی‌گناه از خشکسالی یا سیل رنج ببرند؟ پاسخ‌ها مدل‌های هسته‌ای آیین‌های هستی‌شناختی را شکل می‌دهند.

عقوبت برای گناه: پاسخ رایج‌ترین. سیل جهانی در حماسه شمر-آکاد و در کتاب مقدس به دلیل سقوط اخلاقی انسان‌ها فرستاده می‌شود. این وابستگی به گذشته (دلیل فاجعه — در گذشته، این یک پرداخت است) ابزار قدرتمندی برای کنترل اجتماعی و تقویت اخلاق شد.

آزمایش ایمان: داستان یعقوب در کتاب مقدس یک مدل پیچیده‌تر ارائه می‌دهد: رنج — نه یک عقوبت، بلکه یک آزمایش است که با اجازه خدا از سوی شیطان فرستاده می‌شود. این به تغییر تمرکز از گناه جمعی به استقامت فردی می‌انجامد.

چرخه‌ای و تعادل: در آیین‌های شرقی (هندوئیسم، بودیسم، داوودیت) فاجعه‌ها اغلب در چرخه‌های کیهانی (یوگا، کالپا) یا به عنوان نشان‌دهنده تعادل طبیعی و طبیعی یین و یان درک می‌شوند. آنها کمتر شخصی‌سازی شده و بیشتر «طبیعی» هستند.

تغییر در دوران: دین در دوره تغییرات آب و هوایی انسانی

امروز رابطه بین آب و هوا و دین در حال تجربه یک تغییر رادیکال است. اگرچه در گذشته دین توضیح می‌داد که آب و هوا چیست، اما اکنون او مجبور است به بحران پاسخ دهد که دلیل آن انسان است.

الهیات سبز و اخلاق زیستی: در همه آیین‌های جهانی جنبش‌هایی برای بازتفسیر متون سنتی در کلید اکوتئولوژی ایجاد می‌شود. بогословان مسیحی از «عهدهای آفرینش» و مدیریت زمین (بیت ۲:۱۵) صحبت می‌کنند. در اسلام، مفهوم خلیفه (نمایندگی انسان بر روی زمین) توسعه می‌یابد. بودیسم و هندوئیسم اصل وابستگی همه چیز را (پراتیات-ساموتپادا، ادویتا) و احترام به طبیعت (آخیمس) را برجسته می‌کنند.

فعالیت مذهبی: پاپ‌نامه «لائوداتو سی» (۲۰۱۵) پاپ فرانسیسکوس یک منشور حرکت مسیحی اکولوژیکی شد که حفاظت از طبیعت را با عدالت اجتماعی و مبارزه با فقر مستقیماً مرتبط می‌کند. رهبران مذهبی در راهپیمایی‌های آب و هوایی شرکت می‌کنند، مسائل اکولوژیکی را به مرکز موعظه‌ها می‌برند.

ایسخاتولوژی و آپوکالیپسس آب و هوا: تغییر آب و هوا به برخی گروه‌های مسیحی (به ویژه evangelical) منبع جدیدی برای انتظارات آپوکالیپسس می‌دهد. اما اکنون بیشتر از این که به عنوان یک عذاب الهی صحبت می‌شود، از یک راه خودکشی انسانی صحبت می‌شود که باید از طریق توبه و تغییر زندگی نجات یابد.

دین به عنوان منبع پایداری: فعالیت‌های سنتی، اغلب مذهبی، مانند مصرف معقول، روزه، نیکوکاری و همبستگی محلی به عنوان ابزارهایی برای ساخت جامعه پایدار در برابر بلایای آب و هوایی ارزیابی می‌شوند.

نتیجه‌گیری:

رابطه بین آب و هوا و دین از مدیریت مستقیم (ریتوال‌ها برای فراخوانی باران) تا تفسیر اخلاقی (فاجعه‌ها به عنوان عقوبت) و به مسئولیت مدرن (حفاظت از آفرینش به عنوان وظیفه مذهبی) تغییر کرده است.

امروز دین در راهی قرار دارد:

از یک سو، می‌تواند سکوت درباره سکوت آب و هوایی را حفظ کند، به دلیل رحمت خدا یا فاتالیسم آپوکالیپس.

از سوی دیگر، دارای پتانسیل متمایز انگیزشی، اخلاقی و معنوی برای تغییر اکولوژیکی است. جامعه‌های مذهبی شبکه‌های جهانی هستند که می‌توانند رفتار میلیون‌ها نفر را در سطح ارزش‌ها و نه تنها در سطح عملکرد تغییر دهند.

بحران آب و هوا به واقع دین را به منابع اصلی خود بازمی‌گرداند — به سوالات درباره روابط انسان، نیروهای اعلی‌مقدس و جهان طبیعی، اما این سوالات را با شدت بی‌سابقه‌ای قرار می‌دهد: نه به عنوان درخواست از طبیعت، بلکه به عنوان نجات طبیعت از خود. در این زمینه، جستجوی الهیات «زیستن» و فعالیت‌های جامعه‌های سبز یکی از مهم‌ترین خطوط جنگ برای آینده سیاره است.

Permanent link to this publication: