آنالوگ‌های خنده در حیوانات: ریشه‌های تکاملی ارتباط اجتماعی مقدمه: خنده به عنوان یک پدیده پیش‌انسانی برای مدت‌ها توانایی خندیدن به عنوان یک ویژگی منحصر به فرد انسان‌ها شناخته می‌شد که به طور نزدیک با توسعه زبان و فرآیندهای شناختی پیچیده مرتبط است. اما تحقیقات مدرن در اتیولوژی و عصب‌شناسی مقایسه‌ای نشان می‌دهد که آناگلگ‌های رفتار خنده‌مانند در طیف وسیعی از گونه‌ها وجود دارند، به ویژه در پستانداران اجتماعی. این الگوهای صوتی و رفتاری عملکرد مشابهی دارند: کاهش تنش اجتماعی، نشان‌دهی به قصد بازی و تقویت پیوندهای اجتماعی. مطالعه این پدیده‌ها به بررسی ریشه‌های تکاملی خنده انسانی کمک می‌کند و امکان دارد آن را نه به عنوان یک اختراع منحصر به فرد، بلکه به عنوان یک تطبیق از فرم‌های قدیمی ارتباط اجتماعی قدیمی‌تر در نظر بگیریم. پیمان‌ماهیان: پیشینیان مستقیم تکاملی آناگلگ‌های نزدیک‌ترین به خنده انسانی در پیمان‌ماهیان یافت شده‌اند. در سال ۲۰۰۹ گروهی از عصب‌شناسان تحت رهبری مارینا داوila-ross از دانشگاه پورتسموث تحلیل صوتی از واکولیزاسیون‌هایی که در طول خنده بازی کودکان اورانگوتان، گوریل، شامپانزه و بونوبو ایجاد می‌شود، انجام دادند و آن‌ها را با خنده نوزادان انسان مقایسه کردند. نکات کلیدی: همه گونه‌ها صداهای ریتمیک و قطع و وصل شده را در هنگام خنده بازی تولید می‌کنند که در طول نفس‌های خروجی ایجاد می‌شوند. ساختار صوتی این صداهای در شامپانزه‌ها و بونوبو به خنده انسان نزدیک‌تر بود که با نزدیکی تکاملی ما همخوانی دارد. خنده بونوبو با تناژهای بالاتر و فرکانس بیشتر مشخص است که به نظر دانشمندان می‌تواند نشان‌دهنده شخصیت اجتماعی کم‌آغوش و بیشتری از آن‌ها باشد. صداهای خنده‌مانند در گوریل‌ها و اورانگوتان‌ها ساکت‌تر بود و بیشتر به فریاد یا نفس‌های سنگین شباهت داشت که احتمالاً به آناتومی آن‌ها (وجود کیسه‌های گلو) و روش زندگی کم‌تر زمینی آن‌ها مرتبط است. عملکرد: در پیمان‌ماهیان این صداها به عنوان یک سیگنال واضح از حالت بازی هستند که از تفسیر نادرست نیش‌های بازی، دعواها و ضربات به عنوان آزار جلوگیری می‌کند. تحقیقات نشان می‌دهد که شامپانزه‌هایی که با یکدیگر خنده می‌کنند، به ترتیب و واکنش شریک خود دقیقاً توجه می‌کنند. موش‌ها: سیگنال‌های اضافی صوتی خوشحالی یکی از شگفت‌انگیزترین کشفیات در دهه ۱۹۹۰ توسط عصب‌شناس یعقوب پانکسپ انجام شد. او در حال مطالعه موش‌ها بود که دریافت که در طول بازی، خنده بازی و انتظار لذت (مثلاً دریافت غذا شیرین) آن‌ها سیری از سیگنال‌های اضافی صوتی با فرکانس حدود ۵۰ کیلوهرتز تولید می‌کنند. این صداها در فراتر از شنوایی انسان قرار دارند اما به وضوح توسط تجهیزات خاص ثبت می‌شوند. معنا علمی: نشان‌دهنده عاطفی: پانکسپ این سیگنال‌ها را به عنوان بیان صوتی عاطف‌های مثبت شناسایی کرد که نوعی «خنده» یا «نعره‌های خوشحالی» موش است. موش‌هایی که خنده بازی می‌کنند نه تنها «خنده می‌کنند» بلکه به دست آزمایش‌گر وابسته هستند و سعی می‌کنند به دنبال آن بروند. مشابهت شیمی عصبی: تولید این اضافی‌ها با فعالیت هسته‌های متقارن مرتبط است که یک مرکز کلیدی در سیستم پاداش مغز است که همچنین در هنگام خنده انسان فعال می‌شود. مسدود کردن گیرنده‌های دوپامین در این ناحیه میزان «خنده» موش‌ها را کاهش می‌دهد. زمینه اجتماعی: موش‌های جوان این صداها را بیشتر در طول بازی‌های اجتماعی تولید می‌کنند و افراد مجزا‌تر کمتر. این نشان می‌دهد که این صداها عملکرد اجتماعی-ارتباطی دارند. این کشف به طور اساسی دیدگاه ما را نسبت به زندگی عاطفی حیوانات تغییر داد و امکان استفاده از موش‌ها به عنوان مدل برای مطالعه عصب‌شناسی حالت‌های مثبت را فراهم کرد. سگ‌ها: نفس‌های خوشحالی و تعظیم بازی سگ‌هایی که برای هزاران سال با انسان تکامل یافته‌اند، فرم‌های قابل فهمی از بیان بازی خود را ایجاد کرده‌اند. «نفس‌های بازی‌ای»: در طول بازی سگ‌ها صداهای کوتاه و ریتمیک با دهان به آرامی باز تولید می‌کنند که صدای «هی-هی» است. مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۷ که از سیگنال‌های صوتی سگ‌ها در زمینه‌های مختلف تحلیل کرد، نشان داد که این نفس‌های بازی‌ای از نفس‌های سنگین استرس‌زا یا صداهاي آزاردهنده متفاوت است و برای حفظ حالت بازی‌ای استفاده می‌شود. «تعظیم بازی‌ای» (play bow): حرکت کلاسیک که پاها جلو کشیده می‌شوند، سینه به زمین فرو رفته و پشت بلند شده است — یک پیام متا است. این پیام می‌گوید: «تمام رفتارهای بعدی (پرش، نیش‌های سبک، دعواها) بازی است و نه تهدید». این حرکت اغلب با ویلا کردن دم و نفس‌های بازی‌ای همراه است. رویداد جالب: سگ‌ها خنده انسان را تشخیص می‌دهند. در آزمایشی در سال ۲۰۱۸، در هنگام شنیدن صدای خنده، آمادگی سگ‌ها برای بازی و رفتار دوستانه افزایش یافت که نسبت به گفتار انسانی خنثی یا عصبی بیشتر بود. گونه‌های دیگر: عناصر ارتباط بازی دلفین‌ها: در طول بازی صداهای خاصی از سوت‌ها و صدای خش خش تولید می‌کنند که با ارتباط اکولوژیکی خود متفاوت است. مشاهده‌ها نشان می‌دهند که آن‌ها می‌توانند یکدیگر را تحریک کنند، با حباب‌ها یا اشیاء بازی کنند که با واکولیزاسیون فعال خاصی همراه است. گنجشک‌ها و پرنده‌های زرافه‌ای: پرنده‌های با هوش نشان‌دهنده رفتارهای بازی پیچیده‌ای هستند (پریدن روی سقف برف‌پوش، بازی در دنبال‌گیری، دستکاری اشیاء). اگرچه آناگلگ مستقیمی از خنده در آن‌ها یافت نشده است، آن‌ها از صداهای خاصی برای زمینه بازی استفاده می‌کنند. برخی از پرنده‌های زرافه‌ای، به عنوان مثال، خنده انسان را به طور عمدی تقلید می‌کنند تا تعامل با صاحب خود را آغاز کنند. مگس‌ها: مشاهده شده است که در طول بازی‌های مشترک، توله‌مگس‌ها صداهای مشابه با صدای خنده تولید می‌کنند که ممکن است عملکردی برای حفظ حالت بازی داشته باشد. منطق تکاملی: چرا حیوانات به «خنده» نیاز دارند؟ وجود رفتارهای خنده‌مانند در گونه‌های مختلف به منطق تکاملی مشترکی متعهد است: عملکرد کاهش تنش (سیگنال «این بازی است»). این نقش مهم‌ترین نقش است. در بازی حیوانات اغلب عناصر رفتار جدی را تکرار می‌کنند: دعوا، دنبال‌گیری، نیش. سیگنال خاصی مانند «خنده» خطر این را کاهش می‌دهد که این رفتارها به طور نادرست تفسیر شوند و به یک درگیری واقعی منجر شوند. تقویت پیوندهای اجتماعی. بازی مشترک با واکولیزاسیون مثبت به تولید اکسی توسین (هورمون اعتماد) کمک می‌کند و پیوندهای گروهی را تقویت می‌کند که برای بقای گونه‌های اجتماعی حیاتی است. تدریب مهارت‌های حیاتی. بازی یک میدان امن برای تمرین مهارت‌های حرکتی و اجتماعی (شکار، فرار از خطر، تعامل با همتایان) است. پاداش عاطفی مثبت به شکل «خنده» انگیزه برای ادامه تمرینات را افزایش می‌دهد. معنا برای درک طبیعت انسانی مطالعه آناگلگ‌های خنده در حیوانات چند نکته بنیادی را ارائه می‌دهد: خنده قدیمی‌تر از انسان است. ریشه‌های عصب‌شناختی و ارتباطی آن به تاریخ تکاملی مامالياتی که ده‌ها میلیون سال قدمت دارد، برمی‌گردد. اولویت اصلی اجتماعی-عاطفی است، نه شناختی. ابتدا «خنده» به عنوان واکنش به طنز یا تضاد ناگهانی به وجود نیامده است، بلکه به عنوان مکانیزمی برای تنظیم ارتباط اجتماعی و نشان‌دهنده حالت مثبت در شرایط امن است. خنده انسانی یک پیچیدگی از الگوی قدیمی است. ما مکانیزم پایه‌ای (تنفس یکنواخت، عاطف مثبت، ارتباط با بازی) را به ارث برده‌ایم و بر آن پیچیدگی‌های شناختی پیاده کرده‌ایم — ارتباط با طنز، طنز، تفکر انتزاعی. نتیجه‌گیری «خنده» حیوانات یک مفهوم آنترومورفیک نیست، بلکه یک پدیده تکاملی و عصب‌شناختی واقعی است. از صدای اضافی صوتی خنده بازی موش‌ها تا نفس‌های بازی‌ای شامپانزه‌ها — همه این‌ها رشته‌های یک زنجیره هستند که به سمت خنده انسانی می‌روند. این داده‌ها نشان می‌دهند که توانایی ما برای خندیدن در یک سیستم قدیمی از ارتباط اجتماعی و تنظیم عاطفی ریشه دارد که برای بسیاری از گونه‌های اجتماعی مشترک است. درک این موضوع ما را با دیگر جهان حیوانات نزدیک‌تر می‌کند و به ما کلید رمزگشایی از یکی از پیچیده‌ترین و انگیزه‌بخش‌ترین ظهورهای انسانی را می‌دهد. خنده، به این ترتیب، نه به عنوان قله، بلکه به عنوان ادامه یک سنت قدیمی تکاملی برای ایجاد و حفظ پیوندهای اجتماعی از طریق شادی مشترک و بازی است.
© library.tj

Permanent link to this publication:

https://library.tj/m/articles/view/آنالوگ-های-خنده-در-حیوانات