پذیرش اروپایی سالنویسی شرقی و سال نو چینی: از شگفتی تا هیبریداسیون گلم

مقدمه: میان اسرارآمیزگی و مейн استریم

پذیرش (پذیرش) سالنویسی شرقی، به ویژه چینی، و جشن بهار (سال نو چینی، چونگچی) در فرهنگ اروپایی یک فرآیند چندلایه و پیچیده است. این فرآیند از ابتدای تماس‌های اولیه به عنوان یک شگفتی سطحی، از طریق مارگینالیزه شدن در دوران استعمار، به یک هیبریداسیون مدرن تبدیل شده است که در آن عناصر سنت در زمینه سرمایه‌داری جهانی، مولتی کلتوریسم و فرهنگ عمومی تطبیق داده می‌شوند. تحلیل علمی این پذیرش نیاز به رویکرد چندرشته‌ای دارد که شامل تاریخ تماس‌های فرهنگی، جامعه‌شناسی، سیمبولوژی و تحقیقات جهانی‌سازی است.

مراحل تاریخی پذیرش

تماس‌های اولیه (قرن شانزدهم تا هجدهم): علاقه علمی و تفسیر مبلغی. اولین توصیف‌های سیستم سالنویسی و مراسم سال نو از سوی مبلغان یزیدانی اروپایی (ماتئو ریشی، مارتینو مارتینی) که این سیستم را به عنوان شواهدی از پیشرفت فرهنگ چینی می‌دیدند، انجام شد. اما جشن از طریق چشمان مسیحیت تفسیر شد و اغلب با محکومیت «آزادپرستی‌های» و «عقاید باطل» (پرستش اجداد، روح‌ها) روبرو شد. سالنویسی به عنوان یک سیستم شگفت‌انگیز و دقیق درک می‌شد.

دوران اروپاییسم و استعمار (قرن نوزدهم – اوایل قرن بیستم): شگفتی‌سازی و فولکلورسازی. در ذهن عمومی اروپا، سال نو چینی بخشی از تصویر «شرق مرموز و ثابت» بود. این جشن در یادداشت‌های سفر، چاپ‌های اولیه و عکس‌های اولیه به عنوان یک نمایش روشن، پر سر و صدا و در عین حال بیگانه تصور می‌شد. بخش占星ولی سالنویسی (12 حیوان-حامی) مارگینالیزه شد و به عنوان یک باور باطل، در مقابل سالنویسی گریگوریانی «عقلانی» درک می‌شد.

دوران پسااستعماری و مولتی کلتوریسم (دومین نیمه قرن بیستم – اوایل قرن بیست و یکم): تأسیس و تجاری‌سازی. با افزایش جمعیت چینی‌های مهاجر، تقویت وزن اقتصادی و سیاسی چین و در چارچوب سیاست مولتی کلتوریسم در اروپای غربی (به ویژه در بریتانیا، فرانسه، هلند)، جشن از محله‌های قومی خارج شد. این جشن به یک رویداد عمومی تبدیل شد که توسط شهرداری‌ها پشتیبانی می‌شد: مراسم در سوهو لندن، منطقه بلوویل پاریس یا دایلسترات آمستردام. سالنویسی از طریق هوروگرافی‌ها در رسانه‌ها به فرهنگ عمومی نفوذ کرد.

فرم‌های مدرن پذیرش: مدل‌های هیبریدی

امروز پذیرش به صورت جزئی و ابزاری است که فرم‌های هیبریدی ایجاد می‌کند:

گلام-استرولوژی و نمادهای مصرفی: فرهنگ عمومی اروپا (به ویژه رسانه‌های سبک زندگی، صنعت مد، بازاریابی) به طور فعال از زیبایی‌شناسی و نمادهای سالنویسی شرقی استفاده می‌کند، اما آنها را از زمینه فرهنگی و مذهبی خود جدا می‌کند. ورود سال جدید تایگر، اژدها یا خوک بهانه‌ای برای تولید مجموعه‌های محدود لباس، عطر، لوازم لوکس (از ساعت‌های طراحی شده تا جواهرات) می‌شود. نشانه زودیاک به یک اکسسوری مد تبدیل می‌شود که از ارزش پیش‌بینی و سرنوشتی خود محروم شده است. این نوع فرهنگ‌سازی است که در آن معنای عمیق جایگزین عملکرد دکوراتیو می‌شود.

جشن به عنوان برند شهری و جذب گردشگری: پایتخت‌های بزرگ اروپا از سال نو چینی برای تبلیغ تصویر خود به عنوان شهرهایی باز، کیهانی و بردبار استفاده می‌کنند. نمایش‌های آتش‌بازی در برج بزرگ‌بنای، برج ایفل یا تایمز اسکوئر نمایشی برای همه است، نه فقط برای چینی‌ها. جشن به بخشی از تقویم رویدادهای شهری (event calendar) تبدیل می‌شود که با کارناوال‌ها و بازارهای کریسمس رقابت می‌کند. آن را به عنوان «زیبا»، «نورانی» و «خانوادگی» درک می‌کنند، اغلب به سوی معنای مقدس و آیینی آن توجه نمی‌کنند (ارائه هدیه به اجداد، مراسم پاکسازی).

«قدرت نرم» و زمینه ژئوپولیتیکی: مؤسسات رسمی چین (مراکز کنفوسیوس، سفارت‌ها) به طور فعال جشن را در اروپا به عنوان بخشی از میراث فرهنگی ملی تبلیغ می‌کنند. این بخشی از استراتژی قدرت نرم چین است که به ایجاد تصویر مثبت از کشور می‌پردازد. طبقه بالا اروپایی که در تعاملات اقتصادی با چین دخیل هستند، در مراسم رسمی به مناسبت جشن شرکت می‌کنند و نشان از احترام به شریک خود دارند. در اینجا پذیرش دارای ماهیت دیپلماتیک و عملی است.

روحانیت شخصی و نیو-ایج: در میان اروپایی‌هایی که به روش‌های روحانی شرقی، استرولوژی و نیو-ایج علاقه‌مند هستند، سالنویسی شرقی ممکن است جدی‌تر درک شود. آن را به عنوان یک سیستم جایگزین، «ماهرانه» برای هماهنگی با چرخه‌های طبیعی درک می‌کنند. اما در اینجا نیز اغلب سینکریسم رخ می‌دهد — ترکیب چینی، زرادشتی، ویدیک و سایر سنت‌ها در یک «مستند مذهبی» یکپارچه.

حقایق جالب و مثال‌ها

اولین جشن عمومی در اروپا: یکی از اولین جشن‌های عمومی سال نو چینی خارج از محله قومی در سال ۱۹۵۳ در لیورپول برگزار شد که توسط قدیمی‌ترین جامعه چینی اروپا سازماندهی شد.

خانواده سلطنتی بریتانیا: ملکه الیزابت دوم و اعضای خانواده سلطنتی چندین بار با سال نو چینی تبریک گفتند، که نمادی از پذیرش رسمی آن در سطح بالای دولت بریتانیا بود.

حمله بازاریابی: در سال ۲۰۱۹، برند مد ایتالیایی Gucci یک کمپین گسترده منتشر کرد که به سال خوک اختصاص داشت و در سبک نئوکنفوسیایی فیلمبرداری شد، اما منجر به بحث‌های درباره سطحی‌گری و استereotype شد.

علاقه علمی: دانشمندان اروپایی زبان‌شناسان و انسان‌شناسان (مثلاً کلاود لوی-استروس در آثار خود درباره اساطیر) سیستم سالنویسی را به عنوان بخشی از نقشه جهان پیچیده‌ای مطالعه کرده‌اند که با درک عمومی آن در تضاد است.

نتیجه‌گیری: پذیرش بدون عمق؟

پذیرش مدرن سالنویسی شرقی و سال نو در اروپا عمدتاً پذیرش فرم است، نه محتوای آن. آن موفق شده است بخش بیرونی، نمایشی و جذاب فرهنگ را در فرهنگ خود یکپارچه کند و یک پدیده جهانی جدید از جشن ایجاد کند. اما مبانی فلسفی-کیهانی (اصل‌های یین-يان، وو-سين، پرستش اجداد)، دقت آیینی و بخش خانوادگی و قبیله جشن همچنان در درک عمومی باقی مانده‌اند.

این فرآیند بازتابی از روند جهانی‌سازی است: عناصر فرهنگی از ریشه‌های خود جدا می‌شوند و به عنوان نشانه‌های آزادانه شناور در فضای فرهنگی و اقتصادی جهانی عمل می‌کنند. سالنویسی شرقی در اروپا امروز بیشتر یک برند است تا یک سیستم زندگی؛ یک جذب گردشگری تا زمان مقدس؛ یک مد جدید تا سنت‌های چندسده‌ای. این نوع پذیرش ظاهری از دیالوگ فرهنگی ایجاد می‌کند، اما سوال را درباره پر کردن محتوای آن و احترام به کدهای فرهنگی می‌گذارد.

Permanent link to this publication: