МУҚАДДИМА

Ҳодисаҳои фавқулодаи табиӣ ва техногенӣ аксаран муҳитеро ба вуҷуд меоранд, ки воридшавии мустақими наҷотдиҳандагон ба он бо хатари фаврӣ барои ҳаёт алоқаманд аст. Ҳарорати баланд, дуди зич, газҳои заҳрнок, харобаи ноустувор, оби тира, норасоии равшанӣ ва қатъ шудани алоқа қобилияти инсонро барои ҷустуҷӯ ва арзёбии вазъ маҳдуд мекунанд. Роботи вокуниши фавқулода метавонад ҳамчун «сенсори ҳаракаткунанда» пеш аз гурӯҳи инсонӣ ворид шавад, харита созад, нишонаҳои ҳаётро ҷустуҷӯ намояд ва маълумоти воқеиро ба маркази идоракунӣ баргардонад [1], [2], [3].

Қонуни амалкунандаи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи ҳифзи аҳолӣ ва ҳудуд аз ҳолатҳои фавқулода зарурати пешгирӣ, кам намудани зарар, рафъи оқибатҳо ва пешниҳоди иттилооти саривақтию дақиқро муқаррар менамояд [16]. Стратегияи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба коҳиши хатари офатҳои табиӣ барои солҳои 2019-2034 низ ба баланд бардоштани иқтидори миллӣ, арзёбии хатар ва омодагии сохторҳои масъул таъкид мекунад [17]. Аз ин рӯ, таҳияи воситаи роботии маҳаллӣ танҳо вазифаи муҳандисӣ набуда, ба самти стратегии амнияти аҳолӣ ва устувории инфрасохтор иртибот дорад.

Дар таҷрибаи ҷаҳонӣ роботҳои наҷотдиҳанда бештар барои як муҳити мушаххас сохта мешаванд: роботҳои тасмачархдор барои хароба, дастгоҳҳои шинокунанда барои об, дронҳо барои иктишофи ҳавоӣ ё платформаҳои махсус барои интиқоли осебдида. Лоиҳаи мазкур роҳи дигарро пешниҳод мекунад: ядрои ягонаи ҳисоббарорӣ ва идоракунӣ бо модулҳои ивазшавандаи ҳаракат, муҳофизат ва сенсорҳо. Ин меъморӣ имкон медиҳад, ки як пойгоҳи нармафзор дар чанд сенарияи хатар истифода шавад, вале ҳар муҳит бо конфигуратсияи махсуси механикӣ ва протоколи алоҳидаи бехатарӣ санҷида шавад.

Permanent link to this publication: