هولوکاست در سرنوشت دانشمندان بزرگ، فیلسوفان، نویسندگان، افراد حرفه‌ای خلاق: فقدان ناپذیر فرهنگ جهانی

هولوکاست با فقدان‌های ناپذیر برای تمدن بشری و پدیده‌ی «آینده‌ی دزدیده» برای کشورها، فرهنگ‌ها، ملت‌ها و میلیون‌ها انسان بی‌گناه مرتبط است.

نابودسازی برنامه‌ریزی‌شده ذخیره ژنتیکی فکری اروپا

هولوکاست نه تنها نسل‌کشی قوم یهود بود، بلکه نابودسازی هدفمند یک لایه از فرهنگ و علم اروپا نیز بود. سیاست نازی‌ها در زمینه «بهداشت نژادی» و پاکسازی ایدئولوژیک منجر به نابودسازی فیزیکی، اخراج یا سرکوب اخلاقی هزاران دانشمند شد که آثار خلاقیت آن‌ها در قالب ایدئولوژی «آریایی» جا نمی‌گرفت. این کار ضربه‌ای به بنیان‌های اساسی سنت انسان‌گرای غربی وارد کرد.

رویداد جالب: پس از روی کار آمدن گیتلر به آلمان، حدود ۲۵٪ از دانشمندان کشور به خارج مهاجرت کردند، از جمله ۳۳٪ فیزیک‌دان‌ها، ۲۷٪ شیمی‌دان‌ها و ۲۴٪ زیست‌شناس‌ها. «خروج مغزها» فاجعه‌ای برای علم آلمان بود، اما به دنیا گروهی از برندگان جایزه نوبل در کشورهای دیگر هدیه داد.

فقدان‌های غیرقابل بازگشت: استعدادهای از دست رفته

بسیاری از ذهن‌های بزرگ که نتوانستند یا نپذیرفتند فرار کنند، قربانی‌های کمپ‌های مرگ شدند.

در علم: مارچین وویچکوفسکی، ریاضیدان و رمزنگار برجسته لهستانی، در سال ۱۹۴۰ در پالمیرو تیرباران شد. در اوسویتس، سیمونیس دایک، آهنگساز و فیزیکدان هلندی – نمونه نادر ترکیب گنجایش علمی و هنری – کشته شد. در تerezienstadt، پزشک و معلم فردل دیکر-براندایس، که به عنوان زندانی به طور مخفی به آموزش نقاشی به کودکان می‌پرداخت و پس از خود هزاران اثر نقاشی به جا گذاشت، درگذشت.

در فلسفه و ادبیات: یان لukaśevic، فیلسوف و منطق‌دان لهستانی، که یکی از بنیان‌گذاران منطق چندمعنایی بود، در کمپ مرگ کشته شد. ایرن نیموفسکی، نویسنده فرانسوی، نویسنده اپیک ناتمام فرانسه‌ی سویت، در سال ۱۹۴۲ در اوسویتس دستگیر و درگذشت. در همان کمپ، ولاتیسلاو شلنگل، شاعر و طنزنویس بزرگ لهستانی، که در گتوی وارسا شعرهای دردناکی درباره‌ی وحشت روزمره نوشت، کشته شد.

در هنر: فلیکس نوسباوم، نقاش که نقاشی «تکبر مرگ» او نمونه‌ای از نمادپردازی کاتاستروفه شد، و شارلوت سالومون، که در پیش‌بینی مرگ یک مجموعه منحصر به فرد از ۱۳۰۰ اثر نقاشی خودیاری‌شده خلق کرد، در اوسویتس کشته شد.

مهاجران: آینده‌ی دزدیده‌ی اروپا و هدیه‌ی یافته به جهان

مهاجرت گسترده دانشمندان و متفکران نجات‌یافته به طور اساسی نقشه‌ی فکری جهان را تغییر داد. ایالات متحده و بریتانیا تیغانی‌هایی را دریافت کردند که ایده‌های آن‌ها توسعه پس از جنگ را تعیین کرد.

«پروژه مانهایتن» نمونه‌ای بارز از این پدیده است. مرکز ذهنی آن شامل فیزیکدانان مهاجر بود: آلبرت اینشتین (نویسنده نامه به روزولت)، لئو سیلارد، هنری کورمنی، نیلز بور، هانس بته. بدون آن‌ها ساخت بمب اتمی ممکن نبود یا به طور جدی به تأخیر افتاد.

در فلسفه و علوم انسانی: اخراج باعث انتقال فکر قاره‌ای به زمینه‌ی انگلیسی‌زبان شد. هاننا آرندت، که مفهوم «معمولی بودن بدی» را ارائه داد، تئودور آدورن، مکس هورکهایمر (نویسندگان «dialektik der Aufklärung»)، اریخ فرم – بازتاب تجربه‌ی شخصی آن‌ها از مقاومت در برابر نازیسم، از شخصی تجربه‌ای از توتالیتاريسم،-authoritarianism و ماهیت انسان رشد کرد.

در ادبیات و هنر: در مهاجرت آثار اصلی خود را خلق کردند: نلی زاکس، شاعر که جایزه نوبل ۱۹۶۶ را دریافت کرد، پریمو لیوی، نویسنده که صدای یادبود کمپ‌ها شد، نقاش مارک شاگال. آثار آن‌ها پلی بین فرهنگ از دست رفته یهودی اروپا و درک جدید جهانی از تراژدی بود.

پدیده‌ی «آینده‌ی دزدیده

بیشتر از همه، این نابودسازی از پتانسیل ناشناخته است. ما هرگز نمی‌دانیم که کدام یک از آن‌هایی که زندگی آن‌ها در گتوه و کمپ‌های مرگ قطع شد، به چه میزان می‌توانستند به اوج برسند. چقدر از آینده‌های آلبرت اینشتین، کافکا، شاگال از دست رفت؟ هولوکاست نسل‌هایی را از بین برد و سنت هزاره‌ای علم و فرهنگ یهودی در اروپا را قطع کرد. این نه تنها یک فاجعه جمعیت‌شناختی، بلکه یک فاجعه فرهنگی و تمدنی بود.

رویداد جالب: در سال ۱۹۳۳، بنیاد نوبل اصلاحات ممنوعه‌ای را تصویب کرد که ممنوعیت دریافت جوایز توسط دانشمندان آلمانی را شامل می‌شد. این ممنوعیت شامل شیمیدان‌های یهودی ریدر ویلشتاتر و فریتز هابر (که قبلاً برنده جایزه شده بود) بود که نماد رد دستاوردهای علمی بر اساس نژاد بود.

نتیجه‌گیری: یادگیری به عنوان ضدعفونی‌کننده

هولوکاست در سرنوشت طبقه‌ی خلاق و علمی – داستان تریاد تریاژدی است: مرگ شخصی و فرسایش فرهنگی جهانی. جهان نه تنها انسان‌ها را از دست داد، بلکه مسیرهای تفکر، مدارس، زبان‌های هنری را نیز از دست داد. علم، فلسفه، ادبیات و هنر در حال توسعه و توسعه هستند، با این که خشگی این از دست دادن‌ها را با تشکر از میراث نجات‌یافته مهاجران حمل می‌کنند. یادگیری از این سرنوشت‌ها نه تنها پرداخت دین به یادگیری است، بلکه درک نرمی آزادی فکری و آنچه که بشریت برای پیروزی تاریک پرداخت کرده است، را می‌کند. تحقیقات بر روی دانشمندان و هنرمندان از دست رفته و مهاجران همچنان بر ما تأثیر می‌گذارند، یادآور می‌شوند که فرهنگ – هدف اصلی هر توتالیتاريسم است و محافظان آن – اولین قربانیان.

Permanent link to this publication: