تصویر نیروی ناپاک در روزهای عید در ادبیات و هنر

دوره عید که از میلاد تا کрещتن ادامه دارد، در سنت مردم اسلاو به عنوان زمانی که مرز بین دنیای انسان‌ها و دنیای فراطبیعی نازک می‌شود، درک می‌شود. این امر نه تنها به روحانان اجداد اجازه می‌داد که به زنده‌ها بپردازند، بلکه به نیروهای تاریک و هتونیک نیز آزادی نسبی می‌داد. تصویر ناپاک در عید نه تنها نماد شر است، بلکه یک مجموعه فولکلور-میتولوژیک پیچیده است که در ادبیات و هنر روسیه به طور روشنی منعکس شده است.

در فرهنگ مردم، نیروی ناپاک در عید دوگانه ظاهر می‌شود. از یک سو، او خطرناک است: بر اساس باورها، در این زمان شیطان‌ها، ارواح، کیکیمورا و دیگر «ناجوانمردان» به طور خاص فعال هستند و می‌توانند به انسان آسیب بزنند، او را از راه بازدارند، او را ترساند. از سوی دیگر، فعالیت او ساختاری و زیر نظر قوانین مشخصی است که او را تا حدی قابل پیش‌بینی می‌کند و حتی اجازه می‌دهد که در مراسم‌های آیینی مانند رایشنه شامل شود. با شرکت در کولادک و بازی‌های بازی، مردم با پوشیدن ماسک و پوست‌ها («در نقش شیطان‌ها بپوشید»)، برای مدتی خود را به این روحانیت‌ها تبدیل می‌کنند تا از یک سو آنها را خوشحال کنند و از سوی دیگر از طریق مراسم آنها را بی‌خطر کنند.

در ادبیات قرن نوزدهم روسیه، ناپاک عید از شخصیت فولکلوریک به یک نماد هنری و فلسفی قوی تبدیل شد. نمونه کلاسیک داستان نیکولای گوگول "شب قبل از میلاد" (۱۸۳۲) است. در اینجا ناپاک (شیطان، جادوگر سولوخا) به صورت کمدی و تقریباً روزمره تصویر شده است. شیطان ماه را دزدیده، به کوزه‌کار واکولا انتقام می‌گیرد، اما در نهایت توسط هوش انسانی و قدرت عشق شکست می‌خورد. گوگول به طور ماهرانه‌ای دموگلوجی را در بافت زندگی مردم درآمیخته، نشان می‌دهد که در عید ناپاک اگرچه فعال است، اما در مقابل ایمان ساده و خوب بی‌قدرت است.

تصویر ترسناک‌تر و مетаفیزیکی‌تری در معروف‌ترین داستان گوگول "وی" (۱۸۳۵) پیش می‌آید. اگرچه داستان در عید دقیقاً رخ نمی‌دهد، بلکه بیشتر در هفته پس از عید پاک رخ می‌دهد، اما به طور کامل بر روی برخورد کشیش هوما بروت با دنیای دemonic متمرکز است که در «زمان بدون زمان» بین جشن‌های بزرگ فعال می‌شود. تصویر وی، روح ناپاک «چشمی‌», قدرت بینایی کور اما همه‌چیزبینانه‌ای را نشان می‌دهد که در برابر ایمان رسمی و ناصادقانه بی‌قدرت است. در اینجا ناپاک یک وحشت وجودی است که روح را نابود می‌کند.

در قرن بیستم، این سنت توسط میخائیل بولگاکوف در رمان "استاد و مارگاریتا" ادامه یافت. مهم‌ترین باله ساتان که ولاند در روزهای پолнولوی بهار می‌دهد، تا حدی از سنت عید ناپاک «رهایی ناپاک‌ها» ارث می‌برد. ولاند و سپاهیانش (کورویف-فاگوت، آزازللو، بگموت) نیروی ناپاک هنری و هوشمندانه‌ای هستند که با ورود به مسکو، دادگاه «عیدانه» خود را بر گناهان انسانی می‌گذارد. تصاویر آنها از شر ساده‌سنگین محروم هستند؛ آنها بازرسان قوی هستند که نقص‌های اخلاقی جهان را شناسایی می‌کنند.

در هنر تصویری، موضوع ناپاک عید از طریق تصاویر به ادبیات و سینوگرافی آشکار می‌شود. نمونه برجسته کارهای هنرمند ایوان بیلیبین است. تصاویر او به "شب قبل از میلاد" (دهه ۱۹۳۰) تصویر کلاسیکی شخصیت‌های گوگولی ایجاد کرده‌اند: کوزه‌کار با حیله، شیطان با صورت گوزن و پاهای نازک و سولوخای پرتن و جذاب. بیلیبین نیروی ناپاک را به لوبک ستیلize می‌کند، او را همزمان ترسناک و خنده‌دار می‌کند.

در تئاتر و سینما، به ویژه در اقتباس‌های گوگول (مثلاً در فیلم الکساندر رو "شب قبل از میلاد"، ۱۹۶۱)، تصاویر ناپاک پیکر می‌گیرند. تأکید اغلب بر کارناوال و گروتسک است که ارتباط قدیمی عید با دنیای معکوس را برجسته می‌کند، جایی که ناپاک به طور موقت مشارکت‌کننده در یک عمل بازی است.

واقعیت جالب: در سنت اسلاو، اوج فعالیت ناپاک در "شب‌های ترسناک" بین سال‌نو (شب واسیلوی) و کрещتن بود. گفته می‌شود که در این زمان، پیش‌بینی‌ها به دلیل این که ناپاک در میان مردم می‌گردد، بیشترین اعتبار را دارند، زیرا این ناپاک‌ها می‌توانند لایه آینده را باز کنند. بنابراین، او نه تنها یک تهدید، بلکه منبعی از دانش پنهان است که تصویر او دوگانه است.

بنابراین، تصویر نیروی ناپاک در روزهای عید از یک دمون-شو و روح خطرناک فولکلوریک به یک نماد ادبی عمیق تکامل یافته است. در هنر، او برای افشای موضوعات وسوسه، ترس و انتخاب اخلاقی خدمت کرده است، همچنین برای درک خود جشن به عنوان زمان آزمایش ایمان و ماهیت انسانی در مقابل غیرمنطقی. ناپاک عید بخشی از کد فرهنگی شده است که تمایل ابدی انسان‌ها را برای درک، محافظت از خود یا حتی برای مدتی از نیروهای تاریک زندگی می‌کشد، نشان می‌دهد.

Permanent link to this publication: