روح کریسمس در وین و سالزبورگ: درخشش امپراتوری و مقدسیت باروک

مقدمه: دو قطب کریسمس اتریشی

فرهنگ کریسمس اتریشی در دو شهر، که مدل‌های متفاوتی از جشن را ارائه می‌دهند، به وضوح بیان می‌شود. اگر وین نماد کانون امپراتوری، اشرافی و موسیقی دنیوی است، پس سالزبورگ باروک، کلیسایی، پدرانه و عمیقاً مقدس است. مقایسه آن‌ها اجزا کلیدی "کریسمس اتریشی" را به عنوان ترکیب مراسم هابسبورگ، مراسم کاتولیک، استعداد موسیقی و فولکلور آلپاین مشخص می‌کند.

وین: مراسم امپراتوری و Gemütlichkeit بورژوازی

کریسمس وین تحت تأثیر قصر هابسبورگ و سنت‌های بورژوازی وین شکل گرفته است. روح آن "کریسمس آدووکتوس امپراتوری" است که در چند نهاد منحصر به فرد خود را نشان می‌دهد.

بازارهای کریسمس (Christkindlmärkte): بازار "آم-هوف" وین یکی از قدیمی‌ترین بازارهای جهان است (اولین ذکر در سال 1296). اما بازار پیش رو از راتوشا (Wiener Christkindlmarkt am Rathausplatz) به عنوان معیار تبدیل شده است. ویژگی ممتاز آن نه تنها تجارت، بلکه برنامه‌های آموزشی و سرگرمی برای خانواده‌ها است: کارگاه‌ها، یخچال، و راتوشای تزئین شده. این نمونه‌ای از ایده جشن به عنوان منفعت عمومی است که توسط مقامات شهری سازماندهی شده است. بازار محلی و کم‌جمعیت پیش رو از قصر شونبرون به گذشته امپراتوری اشاره دارد.

سنت موسیقی: وین پایتخت موسیقی کلاسیک است و کریسمس در اینجا بدون کنسرت‌های کریسمس غیر قابل تصور است. علاوه بر "چلکونیک" مشهور، رویداد کلیدی کنسرت خوانندگان پسر وین (Wiener Sängerknaben) است. اجراهای آن در موزیکفراین و هوفبورگ نه تنها کنسرت، بلکه نماد زنده‌ای از پیوسته‌گی هستند که اکنون را با دورانی که خوانندگان در قصر امپراتوری می‌خواندند، متصل می‌کند. برنامه شامل آثار معنوی (موزارت، گایدهن) و آوازهای محلی است که تصویری از کریسمس اتریشی ایجاد می‌کند.

هنر شیرینی‌پزی به عنوان یک رitus: شام کریسمس وینی بدون "وانیله کیپفرل" (Vanillekipferl) — حلقه‌های رول از خمیر پودری و "Christstollen" غیر قابل تصور است. آماده‌سازی و مصرف آن‌ها یک رitus خانوادگی است و بازدید از شیرینی‌ فروشی‌های معروف (مانند "Demel" یا "Gerstner") در آدووکتوس یک وظیفه دنیوی است. این نمونه‌ای از ایده Gemütlichkeit (آرامش، رفاه) بورژوازی است.

رویداد جالب: سنت درخت کریسمس به مفهوم امروزی به وین نسبتاً دیر رسید، در اوایل قرن نوزدهم از آلمان پروتستانی، و توسط طبقه آریستوکراتیک تطبیق داده شد. اما در وین، سنت تزئین درخت کریسمس با آدمکش‌های شکلاتی و شیرینی‌های مارسیپان محلی گسترش یافت.

سالزبورگ: مراسم باروک و آرچائیک آلپاین

سالزبورگ، شهر مقیم ارشد اربابان کلیسا و زادگاه موزارت، یک سناریوی کم‌جمعیت و عمیقاً مذهبی از جشن ارائه می‌دهد.

آرایش معماری به عنوان تزئین: کل محدوده تاریخی شهر، که در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد، با کلیساهای باروک، قلعه هونزالزبورگ و خیابان‌های باریک، به عنوان صحنه‌ای برای مراسم کریسمس تبدیل می‌شود. بازار در میدان کلیسا (Domplatz) و میدان رزیدنزپلا茨 به طور طبیعی در ترکیب معماری قرار دارد. تزئین اصلی اینجا نه نورپردازی مصنوعی، بلکه نورپردازی دیوارهای کلیساها و قلعه‌ها است که احساس یک نمایش تئاتری ایجاد می‌کند.

میراث موسیقی موزارت: روح کریسمس سالزبورگ به طور ناگسستنی با موسیقی معنوی محلی گنیاه به عنوان یک اثر می‌باشد. در روزهای آدووکتوس در کلیساها و سالن‌های کنسرت، مسی‌ها، مراتین و موتت‌های نوشته شده برای کلیسای محلی پخش می‌شود. کنسرت‌ها در موزارتوم یا سالن دانشگاه نه یک سرگرمی، بلکه یک رویداد مرام‌گرا است که به ساکرالیت اتمسفر قرن هجدهم فرو می‌برد.

سنت‌های آلپاین "اولین" و "دومین" کریسمس: محیط کوهستانی شهر عناصر فولکلور تیرولی و آلپاین را به ارث می‌برد. در بازارها نه تنها شیرینی‌های وینی، بلکه آثار هنری دستی محلی قابل مشاهده است: تزئینات چوبی "شنیسبانکرل"، اشکال کوبیده آهن، و کاندل‌های بخور. در دوره‌ای از 25 دسامبر تا 6 ژانویه (زمان "Rauchnacht" — "شب‌های دود") در روستاهای اطراف و اکنون در میدان‌های شهری، مرورهای شخصیت‌های فولکلور آلپاین: کرومپوس، پرخت و نوتشوهدز (Perchtenlauf) برگزار می‌شود. این یادآوری از ریشه‌های غیرمسیحی جشن و مبارزه با ارواح زمستان است.

رویداد فرهنگی: در سالزبورگ سنت زنده‌بودن کریسمس (Krippe) حفظ شده است. در کاپل فرانسیسکانی یا موزه "کریسمس سالزبورگ" می‌توانید نه اشکال ثابت، بلکه صحنه‌های مرام‌گرایانه را ببینید که به روش‌های تئاتر مذهبی قرون وسطی اشاره دارد.

ترکیب مقایسه‌ای: مشترکات در منحصر به فردی

با وجود تفاوت‌ها، روح کریسمس هر دو شهر توسط اجزا کلیدی متحد می‌شود:

فرهنگ مسیح مقدس: دقیقاً این تصویر، نه سانتا کلوس، به عنوان مرزبان مرکزی است. انتظار او اساس افسانه کریسمس کودکان است.

آدووکتوس به عنوان زمان اصلی: خود جشن نقطه اوج یک دوره طولانی انتظار است که با حلقه‌های آدووکتوس با چهار شمع و تقویم‌های آدووکتوس مشخص می‌شود.

شب 24 دسامبر (Heiliger Abend) — خانوادگی، محرمانه، با دادن هدیه و شام آرام. جشن‌های عمومی در دوره‌ای بین کریسمس و سال نو برگزار می‌شود.

پایان: بین تاریخ و ابدیت

بنابراین، روح کریسمس وین و سالزبورگ نه تنها مجموعه‌ای از عادات، بلکه یک ساختار فضا-زمانی است که تاریخ در صدا، طعم، نور و معماری تجسم می‌یابد.

وین مدل جشن‌های نمادین، زیبا و برنامه‌ریزی شده‌ای ارائه می‌دهد که میراث امپراتوری به عنوان یک دکور زیبا برای تجربه شهری مدرن استفاده می‌کند.

سالزبورگ در یک محیط ساکرال، محلی و ریشه‌دار از جشن‌ها فرو می‌برد، جایی که موسیقی مرام‌گرا و مراسم‌های آرچائیک احساس تعلق به یک سنت بی‌پایان ایجاد می‌کند.

با هم، آن‌ها یک چرخه کامل از تجربه کریسمس اتریشی را تشکیل می‌دهند: از شکوه دنیوی و جشن موسیقی در پایتخت امپراتوری تا محرمانگی و تقلا با تاریکی در شهر قلعه‌ای آلپاین. این روحی که در آن شکوه باروک با آرامش بورژوازی، و استعداد موزارت با مراسم‌های زنده‌بودن زمستان، برخورد می‌کند. جشنی که به سفر به زمان تبدیل می‌شود، جایی که هر کسی می‌تواند نقطه خود را پیدا کند — بین درخشش تاج امپراتوری و نور آرام شمع در کریسمس چوبی منقوش.

Permanent link to this publication: